قصیدهٔ شمارهٔ ۱۸۵ - این قصیدهٔ غرا از زادهٔ سرخس است
متن شعر در مرکز صفحه؛ ابزار پژوهش در صورت نیاز در دسترس است.
۱
ای سنایی بی کله شو گرت باید سروری
۲
زانک نزد بخردان تا با کلاهی بی سری
۳
در میان گردنان آیی کلاه از سر بنه
۴
تا ازین میدان مردان بو که سر بیرون بری
۵
ور نه در ره سرفرازانند کز تیغ اجل
۶
هم کلاه از سرت بربایند هم سر بر سری
۷
عالمی پر لشکر دیوست و سلطان تو دین
۸
زان سلطان باش و مندیش از بروت لشگری
۹
دین حسین تست آز و آرزو خوک و سگست
۱۰
تشنه این را می کشی و آن هر دو را می‌پروری
۱۱
بر یزید و شمر ملعون چون همی لعنت کنی
۱۲
چون حسین خویش را شمر و یزید دیگری
۱۳
عقل و جان آن جهانی را رعیت شو چو شرع
۱۴
زان که دیوانه‌ست و مرده عاقل و جان ایدری
۱۵
چشمهٔ حیوانت باید خاک ره شو چون خضر
۱۶
هر دو نبود مر ترا با چشمه یا اسکندری
۱۷
گرد جعفر گرد گر دین جعفری جویی همی
۱۸
زان که نبود هر دو هم دینار و هم دین جعفری
۱۹
چون تو دادی دین به دنیا در ره دین کی کنند
۲۰
پنج حس و هفت اعضا مر ترا فرمانبری
۲۱
تا سلیمان‌وار خاتم باز نستانی ز دیو
۲۲
کی ترا فرمان برد دام و دد و دیو و پری
۲۳
بی پدر فرزندی لاهوت باید چون مسیح
۲۴
هر که زو برگشت با ناسوت یابد دختری
۲۵
اختر نیکوت باید بر سپهر دین برآی
۲۶
زان که اندر دور او طالع بود نیک اختری
۲۷
باز خر خود را ز خود زیرا که نبود تا ابد
۲۸
تا تو خود را مشتری باشی ترا دین مشتری
۲۹
چون ترا دین مشتری شد مشتری گوید ترا
۳۰
کای جهان را دیدن روی تو فال مشتری
۳۱
چون بدین باقی شدی بیش از فنا مندیش هیچ
۳۲
زهره دارد گرد کوثروار گردد ابتری
۳۳
چو تو «لا» را کهتری کردی پس از دیوان امر
۳۴
جز تو ز «الا الله» که خواهد یافت امر مهتری
۳۵
چون در خیبر به جز حیدر نکند از بعد آن
۳۶
خانهٔ دین را که داند کرد جز حیدر دری
۳۷
عقل و دین و ملک و دولت باید ار نی روزگار
۳۸
کی دهد هر خوک و خر را ره به قصر قیصری
۳۹
اندرین ره صد هزار ابلیس آدم روی هست
۴۰
تا هر آدم روی را زنهار کدم نشمری
۴۱
غول را از خضر نشناسی همی در تیه جهل
۴۲
زان همی از رهبران جویی همیشه رهبری
۴۳
برتر آی از طبع و نفس و عقل ابراهیم وار
۴۴
تا بدانی نقشهای ایزدی از آزری
۴۵
از دو چشم راست بین هرگز نخیزد کبر و شرک
۴۶
شرک مرد از احولی دان کبر مرد از اعوری
۴۷
در بهار چین دو یابی در بهار دین یکی است
۴۸
حملهٔ باز خشین و خندهٔ کبک دری
۴۹
پادشاهی از یکی گفتن به دست آید ترا
۵۰
کز دو گفتن نیست در انگشت جم انگشتری
۵۱
گر چه در «الله اکبر» گفتنی تا با خودی
۵۲
بندهٔ کبری نه بندهٔ پادشاه اکبری
۵۳
آفتاب دین برون از گنبد نیلوفریست
۵۴
پر بر آر از داد و دانش بو کزو بیرون پری
۵۵
ورنه هرگز کی توان کرد آفتاب راه را
۵۶
از فرود گنبد نیلوفری نیلوفری
۵۷
از درون خود طلب چیزی که در تو گم شدست
۵۸
آنچه در بند گم کردی مجو از بر دری
۵۹
روی گرد آلود برزی او که بر درگاه او
۶۰
آبروی خود بری گر آب روی خود بری
۶۱
در صف مردان میدان چون توانی آمدن
۶۲
تا تو در زندان خاک و باد و آب و آذری
۶۳
خاک و باد و آب و آذر چار پاره نعل ساز
۶۴
تا چنان چو هفت کشور نه فلک را بسپری
۶۵
نام مردی کی نشیند بر تو تا از روی طمع
۶۶
چون زنان در زیر این نیلاب کرده چادری
۶۷
جسم و جان را همچو مریم روزه فرمای از سحر
۶۸
تا در آید عیسی یک روزه در دین گستری
۶۹
تا بشد نفس سخنگوی تو در درس هوس
۷۰
ای شگفتی تو گر از اصلاح منطق بر خوری
۷۱
دین چه باشد جز قیامت پس تو خامش باش از آنک
۷۲
در قیامت بی زبانان را زبان باشد جری
۷۳
این زبان از بن ببر تا فاش نکند بیهده
۷۴
سرسر عاشقان در پیش مستی سرسری
۷۵
کم نخواهد بود چون دفتر سیه رویی ترا
۷۶
تا به جان خامهٔ هوس را کرد خواهی دفتری
۷۷
زان فصاحتها چه سودش بود چون اکنون ز حق
۷۸
«اخسوافیها» شنید اندر جهنم بحتری
۷۹
شاعری بگذار و گرد شرع گرد از بهر آنک
۸۰
شرعت آرد در تواضع شعر در مستکبری
۸۱
خود گرفتم ساحری شد شاعریت ای هرزه‌گوی
۸۲
چیست جز «لا یفلح الساحر» نتیجهٔ ساحری
۸۳
رمز بی غمزست تاویلات نطق انبیا
۸۴
غمز بی رمزست تخییلات شعر و شاعری
۸۵
هرگز اندر طبع یک شاعر نبینی حذق و صدق
۸۶
جز گدایی و دروغ منکری و منکری
۸۷
هر کجا ز زلف ایازی دید خواهی در جهان
۸۸
عشق بر محمود بینی گپ زدن بر عنصری
۸۹
فتنه شد شعر تو چون گوسالهٔ زرین یکی
۹۰
«لامساس» آواز در ده در جهان چون سامری
۹۱
کی پذیرد گر چه تشنه گردد از هر ابتر آب
۹۲
هر کرا همت کند در باغ جانش کوثری
۹۳
یاوری ز آزاد مردان جوی زیرا مرد را
۹۴
از کسی کو یار خود باشد نیاید یاوری
۹۵
همچو آبند این گره مندیش ازیشان گاه خشم
۹۶
کبرا از باد باشد نه ز خود جوشن دری
۹۷
همچنین تا خویشتن داری همی زی مردوار
۹۸
طمع را گو زهر خند و حرص را گو خون گری
۹۹
شاد بادی همچنین هر جا که باشی مرد باش
۱۰۰
مر زغن را بخش سالی مادگی سالی نری
۱۰۱
جاه و جان و نان و ایمان ننگری داد و دهد
۱۰۲
پس مگو سلطان و سلطان تنگری گو تنگری
۱۰۳
چند گویی گرد سلطان گرد تا مقبل شوی
۱۰۴
رو تو و اقبال سلطان ما و دین و مدبری
۱۰۵
حرص و شهوت خواجگان را شاه و ما را بنده‌اند
۱۰۶
بنگر اندر ما و ایشان گرت ناید باوری
۱۰۷
پس تو گویی این گره چاکری کن چون کنند
۱۰۸
بندگان بندگان را پادشاهان چاکری
۱۰۹
کیست سلطان؟ آنکه هست اندر نفاذ حکم او
۱۱۰
خنجر آهنجانش بحری ناوک اندازان بری
۱۱۱
تو همی لافی که هی من پادشاه کشورم
۱۱۲
پادشاه خود نه ای چون پادشاه کشوری
۱۱۳
در سری کانجا خرد باید همه کبرست و ظلم
۱۱۴
با چنین سر مرد افساری نه مرد افسری
۱۱۵
ای به ترک دین به گفتن از سر ترکی و خشم
۱۱۶
دل بسان چشم ترکان کرده از گند آوری
۱۱۷
همچنین ترکی همی کن تا به هر دم نابغه
۱۱۸
گوید اندر مغز تاریک تو کای کافر فری
۱۱۹
باش تا چون چشم ترکان تنگ گردد گور تو
۱۲۰
گر چه خود را کور سازی در مسافت صد کری
۱۲۱
هفت کشور دارد او من یک دری از عافیت
۱۲۲
هفت کشور گو ترا بگذار با من یک دری
۱۲۳
ای دریده یوسفان را پوستین از راه ظلم
۱۲۴
باش تا گرگی شوی و پوستین خود دری
۱۲۵
بر تو هم آبی برانند از اثیر دوزخی
۱۲۶
از تو هم گردی برآرند ار محیط اغبری
۱۲۷
تو چو موش از حرص دنیا گربهٔ فرزند خوار
۱۲۸
گربه را بر موش کی بودست مهر مادری
۱۲۹
ای گلوی تو بریده از گلو یک ره بپرس
۱۳۰
کای گلو با من بگو تو خنجری یا حنجری
۱۳۱
قابل فیض خرد چون نفس کلی کرد از آنک
۱۳۲
از خرد در نفع خیری دایم و دفع شری
۱۳۳
پوستین در گلخنی اندر کشید ارکان و تو
۱۳۴
عشقبازی در گرفتی با وی و هم بستری
۱۳۵
سیم سیمای تو برده سیمبر خوانی ز جهل
۱۳۶
سیمبر را از سر شهوت مگو سیمین‌بری
۱۳۷
بی خرد گرکان زر داری چو خاک اندر رهی
۱۳۸
با خرد گر خاک ره داری چو کان اندر زری
۱۳۹
از خرد پر داشت عیسا زان شد اندر آسمان
۱۴۰
ور خرش را نیم پر بودی نماندی در خری
۱۴۱
اشتر ار اهل خرد بودی درین نیلی خراس
۱۴۲
کار او بودی به جای اشتری روغن گری
۱۴۳
چیست جز قرآن رسنهای الاهی مر ترا
۱۴۴
تا تو اندر چاه حیوانی و شهوانی دری
۱۴۵
با رسنهای الاهی چرخها گردان و تو
۱۴۶
تن زده در چاه و کوهی بر سر کاهی بری
۱۴۷
چون رسنهای الهی را گذر بر چنبرست
۱۴۸
پس تو گر مرد رسن جویی چرا چون عرعری
۱۴۹
از برای او چو چنبر پای بر سر نه یکی
۱۵۰
کاین چنین کردند مردان آن رسن را چنبری
۱۵۱
تا به خشم و شهوتی بر منبر اندر کوی دین
۱۵۲
بر سر داری اگر چه سوی خود بر منبری
۱۵۳
هر دو گیتی را نظام از راستی دان زان که هست
۱۵۴
راستی میخ و طناب خیمهٔ نیلوفری
۱۵۵
هیچ رونق بود اندر دین و ملت تا نبود
۱۵۶
ذوالفقار حیدری را یار دست حیدری
۱۵۷
راستی اندر میان داوری شرطست از آنک
۱۵۸
چون الف زو دور شد دوری بود نه داوری
۱۵۹
زاء زهدت کرد با نون نفاق و حاء حرص
۱۶۰
تا نمودی زهد بوذر بهر زر نوذری
۱۶۱
ز پی رد و قبول عامه خود را خر مکن
۱۶۲
زان که کار عامه نبود جز خری یا خر خری
۱۶۳
گاو را دارند باور در خدایی عامیان
۱۶۴
نوح را باور ندارند از پی پیغمبری
۱۶۵
ای سنایی عرضه کری جوهری کز مرتبت
۱۶۶
او تواند کرد مرجان عرض را جوهری
۱۶۷
چشم ازین جوهر همی برداشت نتوان از بها
۱۶۸
کنکه بی چشمست بفروشد به یک جو جوهری