منظومهٔ حیدر بابا
متن شعر در مرکز صفحه؛ ابزار پژوهش در صورت نیاز در دسترس است.
۱
ترجمهٔ فارسی بهروز ثروتیان
۲
متن اصلی ترکی آذربایجانی
۳
سلام بر حیدر بابا
۴
حیدر بابایه سلام
۵
۱
۶
حیدربابا چو ابر شَخَد ، غُرّد آسمان
۷
حیدربابا ایلدیریملار شاخاندا
۸
سیلابهای تُند و خروشان شود روان
۹
سئللر سولار شاققیلدییوب آخاندا
۱۰
صف بسته دختران به تماشایش آن زمان
۱۱
قیزلار اوْنا صف باغلییوب باخاندا
۱۲
بر شوکت و تبار تو بادا سلام من
۱۳
سلام اولسون شوْکتوْزه ائلوْزه !
۱۴
گاهی رَوَد مگر به زبان تو نام من
۱۵
منیم دا بیر آدیم گلسین دیلوْزه
۱۶
۲
۱۷
حیدربابا چو کبکِ تو پَرّد ز روی خاک
۱۸
حیدربابا ، کهلیک لروْن اوچاندا
۱۹
خرگوشِ زیر بوته گُریزد هراسناک
۲۰
کوْل دیبینن دوْشان قالخوب قاچاندا
۲۱
باغت به گُل نشسته و گُل کرده جامه چاک
۲۲
باخچالارون چیچکلنوْب آچاندا
۲۳
ممکن اگر شود ز منِ خسته یاد کن
۲۴
بیزدن ده بیر موْمکوْن اوْلسا یاد ائله
۲۵
دلهای غم گرفته ، بدان یاد شاد کن
۲۶
آچیلمیان اوْرکلری شاد ائله
۲۷
۳
۲۸
چون چارتاق را فِکنَد باد نوبهار
۲۹
بایرام یئلی چارداخلاری ییخاندا
۳۰
نوروزگُلی و قارچیچگی گردد آشکار
۳۱
نوْروز گوْلی ، قارچیچکی چیخاندا
۳۲
بفشارد ابر پیرهن خود به مَرغزار
۳۳
آغ بولوتلار کؤینکلرین سیخاندا
۳۴
از ما هر آنکه یاد کند بی گزند باد
۳۵
بیزدن ده بیر یاد ائلییه ن ساغ اوْلسون
۳۶
گو : درد ما چو کوه بزرگ و بلند باد
۳۷
دردلریمیز قوْی دیّکلسین ، داغ اوْلسون
۳۸
۴
۳۹
حیدربابا چو داغ کند پشتت آفتاب
۴۰
حیدربابا ، گوْن دالووی داغلاسین !
۴۱
رخسار تو بخندد و جوشد ز چشمه آب
۴۲
اوْزوْن گوْلسوْن ، بولاخلارون آغلاسین !
۴۳
یک دسته گُل ببند برای منِ خراب
۴۴
اوشاخلارون بیر دسته گوْل باغلاسین !
۴۵
بسپار باد را که بیارد به کوی من
۴۶
یئل گلنده ، وئر گتیرسین بویانا
۴۷
باشد که بخت روی نماید به سوی من
۴۸
بلکه منیم یاتمیش بختیم اوْیانا
۴۹
۵
۵۰
حیدربابا ، همیشه سر تو بلند باد
۵۱
حیدربابا ، سنوْن اوْزوْن آغ اوْلسون !
۵۲
از باغ و چشمه دامن تو فرّه مند باد
۵۳
دؤرت بیر یانون بولاغ او ْلسون باغ اوْلسون !
۵۴
از بعدِ ما وجود تو دور از گزند باد
۵۵
بیزدن سوْرا سنوْن باشون ساغ اوْلسون !
۵۶
دنیا همه قضا و قدر ، مرگ ومیر شد
۵۷
دوْنیا قضوْ-قدر ، اؤلوْم-ایتیمدی
۵۸
این زال کی ز کُشتنِ فرزند سیر شد ؟
۵۹
دوْنیا بوْیی اوْغولسوزدی ، یئتیمدی
۶۰
۶
۶۱
حیدربابا ، ز راه تو کج گشت راه من
۶۲
حیدربابا ، یوْلوم سنن کج اوْلدی
۶۳
عمرم گذشت و ماند به سویت نگاه من
۶۴
عؤمروْم کئچدی ، گلممه دیم ، گئج اوْلدی
۶۵
دیگر خبر نشد که چه شد زادگاه من
۶۶
هئچ بیلمه دیم گؤزللروْن نئج اوْلدی
۶۷
هیچم نظر بر این رهِ پر پرپیچ و خم نبود
۶۸
بیلمزیدیم دؤنگه لر وار ، دؤنوْم وار
۶۹
هیچم خبر زمرگ و ز هجران و غم نبود
۷۰
ایتگین لیک وار ، آیریلیق وار ، اوْلوْم وار
۷۱
۷
۷۲
بر حق مردم است جوانمرد را نظر
۷۳
حیدربابا ، ایگیت اَمَک ایتیرمز
۷۴
جای فسوس نیست که عمر است در گذر
۷۵
عؤموْر کئچر ، افسوس بَرَه بیتیرمز
۷۶
نامردْ مرد ، عمر به سر می برد مگر !
۷۷
نامرد اوْلان عؤمری باشا یئتیرمز
۷۸
در مهر و در وفا ، به خدا ، جاودانه ایم
۷۹
بیزد ، واللاه ، اونوتماریق سیزلری
۸۰
ما را حلال کن ، که غریب آشیانه ایم
۸۱
گؤرنمسک حلال ائدوْن بیزلری
۸۲
۸
۸۳
میراَژدَر آن زمان که زند بانگِ دلنشین
۸۴
حیدربابا ، میراژدر سَسلننده
۸۵
شور افکند به دهکده ، هنگامه در زمین
۸۶
کَند ایچینه سسدن - کوْیدن دوْشنده
۸۷
از بهر سازِ رستمِ عاشق بیا ببین
۸۸
عاشیق رستم سازین دیللندیرنده
۸۹
بی اختیار سوی نواها دویدنم
۹۰
یادوندادی نه هؤلَسَک قاچاردیم
۹۱
چون مرغ پرگشاده بدانجا رسیدنم
۹۲
قوشلار تکین قاناد آچیب اوچاردیم
۹۳
۹
۹۴
در سرزمینِ شنگل آوا ، سیبِ عاشقان
۹۵
شنگیل آوا یوردی ، عاشیق آلماسی
۹۶
رفتن بدان بهشت و شدن میهمانِ آن
۹۷
گاهدان گئدوب ، اوْردا قوْناق قالماسی
۹۸
با سنگ ، سیب و بِهْ زدن و ، خوردن آنچنان !
۹۹
داش آتماسی ، آلما ، هیوا سالماسی
۱۰۰
در خاطرم چو خواب خوشی ماندگار شد
۱۰۱
قالیب شیرین یوخی کیمین یادیمدا
۱۰۲
روحم همیشه بارور از آن دیار شد
۱۰۳
اثر قویوب روحومدا ، هر زادیمدا
۱۰۴
۱۰
۱۰۵
حیدربابا ، قُوری گؤل و پروازِ غازها
۱۰۶
حیدربابا ، قوری گؤلوْن قازلاری
۱۰۷
در سینه ات به گردنه ها سوزِ سازها
۱۰۸
گدیکلرین سازاخ چالان سازلاری
۱۰۹
پاییزِ تو ، بهارِ تو ، در دشتِ نازها
۱۱۰
کَت کؤشنین پاییزلاری ، یازلاری
۱۱۱
چون پرده ای به چشمِ دلم نقش بسته است
۱۱۲
بیر سینما پرده سی دیر گؤزوْمده
۱۱۳
وین شهریارِ تُست که تنها نشسته است
۱۱۴
تک اوْتوروب ، سئیر ائده رم اؤزوْمده
۱۱۵
۱۱
۱۱۶
حیدربابا ، زجادّة شهر قراچمن
۱۱۷
حیدربابا ، قره چمن جاداسی
۱۱۸
چاووش بانگ می زند آیند مرد و زن
۱۱۹
چْووشلارین گَلَر سسی ، صداسی
۱۲۰
ریزد ز زائرانِ حَرَم درد جان وتن
۱۲۱
کربلیا گئدنلرین قاداسی
۱۲۲
بر چشمِ این گداصفتانِ دروغگو
۱۲۳
دوْشسون بو آج یوْلسوزلارین گؤزوْنه
۱۲۴
نفرین بر این تمدّنِ بی چشم و آبرو
۱۲۵
تمدّونون اویدوخ یالان سؤزوْنه
۱۲۶
۱۲
۱۲۷
شیطان زده است است گول و زِ دِه دور گشته ایم
۱۲۸
حیدربابا ، شیطان بیزی آزدیریب
۱۲۹
کنده است مهر را ز دل و کور گشته ایم
۱۳۰
محبتی اوْرکلردن قازدیریب
۱۳۱
زین سرنوشتِ تیره چه بی نور گشته ایم
۱۳۲
قره گوْنوْن سرنوشتین یازدیریب
۱۳۳
این خلق را به جان هم انداخته است دیو
۱۳۴
سالیب خلقی بیر-بیرینن جانینا
۱۳۵
خود صلح را نشسته به خون ساخته است دیو
۱۳۶
باریشیغی بلشدیریب قانینا
۱۳۷
۱۳
۱۳۸
هرکس نظر به اشک کند شَر نمی کند
۱۳۹
گؤز یاشینا باخان اوْلسا ، قان آخماز
۱۴۰
انسان هوس به بستن خنجر نمی کند
۱۴۱
انسان اوْلان خنجر بئلینه تاخماز
۱۴۲
بس کوردل که حرف تو باور نمی کند
۱۴۳
آمما حئییف کوْر توتدوغون بوراخماز
۱۴۴
فردا یقین بهشت ، جهنّم شود به ما
۱۴۵
بهشتیمیز جهنّم اوْلماقدادیر !
۱۴۶
ذیحجّه ناگزیر ، محرّم شود به ما
۱۴۷
ذی حجّه میز محرّم اوْلماقدادیر !
۱۴۸
۱۴
۱۴۹
هنگامِ برگ ریزِ خزان باد می وزید
۱۵۰
خزان یئلی یارپاخلاری تؤکنده
۱۵۱
از سوی کوه بر سرِ دِه ابر می خزید
۱۵۲
بولوت داغدان یئنیب ، کنده چؤکنده
۱۵۳
با صوت خوش چو شیخ مناجات می کشید
۱۵۴
شیخ الاسلام گؤزل سسین چکنده
۱۵۵
دلها به لرزه از اثر آن صلای حق
۱۵۶
نیسگیللی سؤز اوْرکلره دَیَردی
۱۵۷
خم می شدند جمله درختان برای حق
۱۵۸
آغاشلار دا آللاها باش اَیَردی
۱۵۹
۱۵
۱۶۰
داشلی بُولاخ مباد پُر از سنگ و خاک و خَس
۱۶۱
داشلی بولاخ داش-قومونان دوْلماسین !
۱۶۲
پژمرده هم مباد گل وغنچه یک نَفس
۱۶۳
باخچالاری سارالماسین ، سوْلماسین !
۱۶۴
از چشمه سارِ او نرود تشنه هیچ کس
۱۶۵
اوْردان کئچن آتلی سوسوز اولماسین !
۱۶۶
ای چشمه ، خوش به حال تو کانجا روان شدی
۱۶۷
دینه : بولاخ ، خیرون اوْلسون آخارسان
۱۶۸
چشمی خُمار بر افقِ آسمان شدی
۱۶۹
افقلره خُمار-خُمار باخارسان
۱۷۰
۱۶
۱۷۱
حیدربابا ، ز صخره و سنگت به کوهسار
۱۷۲
حیدر بابا ، داغین ، داشین ، سره سی
۱۷۳
کبکت به نغمه ، وز پیِ او جوجه رهسپار
۱۷۴
کهلیک اوْخور ، دالیسیندا فره سی
۱۷۵
از برّة سفید و سیه ، گله بی شمار
۱۷۶
قوزولارین آغی ، بوْزی ، قره سی
۱۷۷
ای کاش گام می زدم آن کوه و درّه را
۱۷۸
بیر گئدیدیم داغ-دره لر اوزونی
۱۷۹
می خواندم آن ترانة » چوپان و برّه « را
۱۸۰
اوْخویئدیم : » چوْبان ، قیتر قوزونی «
۱۸۱
۱۷
۱۸۲
در پهندشتِ سُولی یِئر ، آن رشک آفتاب
۱۸۳
حیدر بابا ، سولی یئرین دوْزوْنده
۱۸۴
جوشنده چشمه ها ز چمنها ، به پیچ و تاب
۱۸۵
بولاخ قئنیر چای چمنین گؤزونده
۱۸۶
بولاغ اوْتی شناورِ سرسبز روی آب
۱۸۷
بولاغ اوْتی اوْزَر سویون اوْزوْنده
۱۸۸
زیبا پرندگان چون از آن دشت بگذرند
۱۸۹
گؤزل قوشلار اوْردان گلیب ، گئچللر
۱۹۰
خلوت کنند و آب بنوشند و بر پرند
۱۹۱
خلوتلیوْب ، بولاخدان سو ایچللر
۱۹۲
۱۸
۱۹۳
وقتِ درو ، به سنبله چین داسها نگر
۱۹۴
بیچین اوْستی ، سونبول بیچن اوْراخلار
۱۹۵
گویی به زلف شانه زند شانه ها مگر
۱۹۶
ایله بیل کی ، زوْلفی دارار داراخلار
۱۹۷
در کشتزار از پیِ مرغان ، شکارگر
۱۹۸
شکارچیلار بیلدیرچینی سوْراخلار
۱۹۹
دوغ است و نان خشک ، غذای دروگران
۲۰۰
بیچین چیلر آیرانلارین ایچللر
۲۰۱
خوابی سبک ، دوباره همان کارِ بی کران
۲۰۲
بیرهوشلانیب ، سوْننان دوروب ، بیچللر
۲۰۳
۱۹
۲۰۴
حیدربابا ، چو غرصة خورشید شد نهان
۲۰۵
حیدربابا ، کندین گوْنی باتاندا
۲۰۶
خوردند شام خود که بخوابند کودکان
۲۰۷
اوشاقلارون شامین ئییوب ، یاتاندا
۲۰۸
وز پشتِ ابر غمزه کند ماه آسمان
۲۰۹
آی بولوتدان چیخوب ، قاش-گؤز آتاندا
۲۱۰
از غصّه های بی حدِ ما قصّه ساز کن
۲۱۱
بیزدن ده بیر سن اوْنلارا قصّه ده
۲۱۲
چشمان خفته را تو بدان غصّه باز کن
۲۱۳
قصّه میزده چوخلی غم و غصّه ده
۲۱۴
۲۰
۲۱۵
قاری ننه چو قصّة شب ساز میکند
۲۱۶
قاری ننه گئجه ناغیل دییَنده
۲۱۷
کولاک ضربه ای زده ، در باز می کند
۲۱۸
کوْلک قالخیب ، قاپ-باجانی دؤیَنده
۲۱۹
با گرگ ، شَنگُلی سخن آغاز می کند
۲۲۰
قورد گئچینین شنگوْلوْسون یینده
۲۲۱
ای کاش بازگشته به دامان کودکی
۲۲۲
من قاییدیب ، بیرده اوشاق اوْلئیدیم
۲۲۳
یک گل شکفتمی به گلستان کودکی
۲۲۴
بیر گوْل آچیب ، اوْندان سوْرا سوْلئیدیم
۲۲۵
۲۱
۲۲۶
آن لقمه های نوشِ عسل پیشِ عمّه جان
۲۲۷
عمّه جانین بال بلله سین ییه ردیم
۲۲۸
خوردن همان و جامه به تن کردنم همان
۲۲۹
سوْننان دوروب ، اوْس دوْنومی گییه ردیم
۲۳۰
در باغ رفته شعرِ مَتل خواندن آنچنان !
۲۳۱
باخچالاردا تیرینگَنی دییه ردیم
۲۳۲
آن روزهای نازِ خودم را کشیدنم !
۲۳۳
آی اؤزومی اوْ ازدیرن گوْنلریم !
۲۳۴
چو بی سوار گشته به هر سو دویدنم !
۲۳۵
آغاج مینیپ ، آت گزدیرن گوْنلریم !
۲۳۶
۲۲
۲۳۷
هَچی خاله به رود کنار است جامه شوی
۲۳۸
هَچی خالا چایدا پالتار یوواردی
۲۳۹
مَمّد صادق به کاهگلِ بام ، کرده روی
۲۴۰
مَمَد صادق داملارینی سوواردی
۲۴۱
ما هم دوان ز بام و زِ دیوار ، کو به کوی
۲۴۲
هئچ بیلمزدیک داغدی ، داشدی ، دوواردی
۲۴۳
بازی کنان ز کوچه سرازیر می شدیم
۲۴۴
هریان گلدی شیلاغ آتیب ، آشاردیق
۲۴۵
ما بی غمان ز کوچه مگر سیر می شدیم !
۲۴۶
آللاه ، نه خوْش غمسیز-غمسیز یاشاردیق
۲۴۷
۲۳
۲۴۸
آن شیخ و آن اذان و مناجات گفتنش
۲۴۹
شیخ الاسلام مُناجاتی دییه ردی
۲۵۰
مشدی رحیم و دست یه لبّاده بردنش
۲۵۱
مَشَدرحیم لبّاده نی گییه ردی
۲۵۲
حاجی علی و دیزی و آن سیر خوردنش
۲۵۳
مشْدآجلی بوْز باشلاری ییه ردی
۲۵۴
بودیم بر عروسی وخیرات جمله شاد
۲۵۵
بیز خوْشودوق خیرات اوْلسون ، توْی اوْلسون
۲۵۶
ما را چه غم ز شادی و غم ! هر چه باد باد !
۲۵۷
فرق ائلَمَز ، هر نوْلاجاق ، قوْی اولسون
۲۵۸
۲۴
۲۵۹
اسبِ مَلِک نیاز و وَرَندیل در شکار
۲۶۰
ملک نیاز ورندیلین سالاردی
۲۶۱
کج تازیانه می زد و می تاخت آن سوار
۲۶۲
آتین چاپوپ قئیقاجیدان چالاردی
۲۶۳
دیدی گرفته گردنه ها را عُقاب وار
۲۶۴
قیرقی تکین گدیک باشین آلاردی
۲۶۵
وه ، دختران چه منظره ها ساز کرده اند !
۲۶۶
دوْلائیا قیزلار آچیپ پنجره
۲۶۷
بر کوره راه پنجره ها باز کرده اند !
۲۶۸
پنجره لرده نه گؤزل منظره !
۲۶۹
۲۵
۲۷۰
حیدربابا ، به جشن عروسی در آن دیار
۲۷۱
حیدربابا ، کندین توْیون توتاندا
۲۷۲
زنها حنا - فتیله فروشند بار بار
۲۷۳
قیز-گلینلر ، حنا-پیلته ساتاندا
۲۷۴
داماد سیب سرخ زند پیش پایِ یار
۲۷۵
بیگ گلینه دامنان آلما آتاندا
۲۷۶
مانده به راهِ دخترکانِ تو چشمِ من
۲۷۷
منیم ده اوْ قیزلاروندا گؤزوم وار
۲۷۸
در سازِ عاشقانِ تو دارم بسی سخن
۲۷۹
عاشیقلارین سازلاریندا سؤزوم وار
۲۸۰
۲۶
۲۸۱
از عطر پونه ها به لبِ چشمه سارها
۲۸۲
حیدربابا ، بولاخلارین یارپیزی
۲۸۳
از هندوانه ، خربزه ، در کشتزارها
۲۸۴
بوْستانلارین گوْل بَسَری ، قارپیزی
۲۸۵
از سقّز و نبات و از این گونه بارها
۲۸۶
چرچیلرین آغ ناباتی ، ساققیزی
۲۸۷
مانده است طعم در دهنم با چنان اثر
۲۸۸
ایندی ده وار داماغیمدا ، داد وئرر
۲۸۹
کز روزهای گمشده ام می دهد خبر
۲۹۰
ایتگین گئدن گوْنلریمدن یاد وئرر
۲۹۱
۲۷
۲۹۲
نوروز بود و مُرغ شباویز در سُرود
۲۹۳
بایرامیدی ، گئجه قوشی اوخوردی
۲۹۴
جورابِ یار بافته در دستِ یار بود
۲۹۵
آداخلی قیز ، بیگ جوْرابی توْخوردی
۲۹۶
آویخته ز روزنه ها شالها فرود
۲۹۷
هرکس شالین بیر باجادان سوْخوردی
۲۹۸
این رسم شال و روزنه خود رسم محشری است !
۲۹۹
آی نه گؤزل قایدادی شال ساللاماق !
۳۰۰
عیدی به شالِ نامزدان چیز دیگری است !
۳۰۱
بیگ شالینا بایراملیغین باغلاماق !
۳۰۲
۲۸
۳۰۳
با گریه خواستم که همان شب روم به بام
۳۰۴
شال ایسته دیم منده ائوده آغلادیم
۳۰۵
شالی گرفته بستم و رفتم به وقتِ شام
۳۰۶
بیر شال آلیب ، تئز بئلیمه باغلادیم
۳۰۷
آویخته ز روزنة خانة غُلام
۳۰۸
غلام گیله قاشدیم ، شالی ساللادیم
۳۰۹
جوراب بست و دیدمش آن شب ز روزنه
۳۱۰
فاطمه خالا منه جوراب باغلادی
۳۱۱
بگریست خاله فاطمه با یاد خانْ ننه
۳۱۲
خان ننه می یادا سالیب ، آغلادی
۳۱۳
۲۹
۳۱۴
در باغهای میرزامحمد ز شاخسار
۳۱۵
حیدربابا ، میرزَممدین باخچاسی
۳۱۶
آلوچه های سبز وتُرش ، همچو گوشوار
۳۱۷
باخچالارین تورشا-شیرین آلچاسی
۳۱۸
وان چیدنی به تاقچه ها اندر آن دیار
۳۱۹
گلینلرین دوْزمه لری ، طاخچاسی
۳۲۰
صف بسته اند و بر رفِ چشمم نشسته اند
۳۲۱
هی دوْزوْلر گؤزلریمین رفینده
۳۲۲
صفها به خط خاطره ام خیمه بسته اند
۳۲۳
خیمه وورار خاطره لر صفینده
۳۲۴
۳۰
۳۲۵
نوروز را سرشتنِ گِلهایِ چون طلا
۳۲۶
بایرام اوْلوب ، قیزیل پالچیق اَزَللر
۳۲۷
با نقش آن طلا در و دیوار در جلا
۳۲۸
ناققیش ووروب ، اوتاقلاری بَزَللر
۳۲۹
هر چیدنی به تاقچه ها دور از او بلا
۳۳۰
طاخچالارا دوْزمه لری دوْزللر
۳۳۱
رنگ حنا و فَنْدُقة دست دختران
۳۳۲
قیز-گلینین فندقچاسی ، حناسی
۳۳۳
دلها ربوده از همه کس ، خاصّه مادران
۳۳۴
هَوَسله نر آناسی ، قایناناسی
۳۳۵
۳۱
۳۳۶
با پیک بادکوبه رسد نامه و خبر
۳۳۷
باکی چی نین سؤزی ، سوْوی ، کاغیذی
۳۳۸
زایند گاوها و پر از شیر ، بام و در
۳۳۹
اینکلرین بولاماسی ، آغوزی
۳۴۰
آجیلِ چارشنبه ز هر گونه خشک و تر
۳۴۱
چرشنبه نین گیردکانی ، مویزی
۳۴۲
آتش کنند روشن و من شرح داستان
۳۴۳
قیزلار دییه ر : » آتیل ماتیل چرشنبه
۳۴۴
خود با زبان ترکیِ شیرین کنم بیان :
۳۴۵
آینا تکین بختیم آچیل چرشنبه «
۳۴۶
قیزلار دییه ر : « آتیل ماتیل چرشنبه
۳۴۸
۳۲
۳۴۹
با تخم مرغ های گُلی رنگِ پُرنگار
۳۵۰
یومورتانی گؤیچک ، گوللی بوْیاردیق
۳۵۱
با کودکان دهکده می باختم قِمار
۳۵۲
چاققیشدیریب ، سینانلارین سوْیاردیق
۳۵۳
ما در قِمار و مادرِ ما هم در انتظار
۳۵۴
اوْیناماقدان بیرجه مگر دوْیاردیق ؟
۳۵۵
من داشتم بسی گل وقاپِ قمارها
۳۵۶
علی منه یاشیل آشیق وئرردی
۳۵۷
از دوستان علی و رضا یادگارها
۳۵۸
ارضا منه نوروزگوْلی درردی
۳۵۹
۳۳
۳۶۰
نوروزعلی و کوفتنِ خرمنِ جُوَش
۳۶۱
نوْروز علی خرمنده وَل سوْرردی
۳۶۲
پوشال جمع کردنش و رُفتن از نُوَش
۳۶۳
گاهدان یئنوب ، کوْلشلری کوْرردی
۳۶۴
از دوردستها سگ چوپان و عوعوَش
۳۶۵
داغدان دا بیر چوْبان ایتی هوْرردی
۳۶۶
دیدی که ایستاده الاغ از صدای سگ
۳۶۷
اوندا ، گؤردن ، اولاخ ایاخ ساخلادی
۳۶۸
با گوشِ تیز کرده برای بلایِ سگ
۳۶۹
داغا باخیب ، قولاخلارین شاخلادی
۳۷۰
۳۴
۳۷۱
وقتِ غروب و آمدنِ گلّة دَواب
۳۷۲
آخشام باشی ناخیرینان گلنده
۳۷۳
در بندِ ماست کُرّة خرها به پیچ و تاب
۳۷۴
قوْدوخلاری چکیب ، وورادیق بنده
۳۷۵
گلّه رسیده در ده و رفته است آفتاب
۳۷۶
ناخیر گئچیب ، گئدیب ، یئتنده کنده
۳۷۷
بر پشتِ کرّه ، کرّه سوارانِ دِه نگر
۳۷۸
حیوانلاری چیلپاق مینیب ، قوْواردیق
۳۷۹
جز گریه چیست حاصل این کار ؟ بِهْ نگر
۳۸۰
سؤز چیخسایدی ، سینه گریب ، سوْواردیق
۳۸۱
۳۵
۳۸۲
شبها خروشد آب بهاران به رودبار
۳۸۳
یاز گئجه سی چایدا سولار شاریلدار
۳۸۴
در سیل سنگ غُرّد و غلتد ز کوهسار
۳۸۵
داش-قَیه لر سئلده آشیب خاریلدار
۳۸۶
چشمانِ گرگ برق زند در شبانِ تار
۳۸۷
قارانلیقدا قوردون گؤزی پاریلدار
۳۸۸
سگها شنیده بویِ وی و زوزه می کشند
۳۸۹
ایتر ، گؤردوْن ، قوردی سئچیب ، اولاشدی
۳۹۰
گرگان گریخته ، به زمین پوزه می کشند
۳۹۱
قورددا ، گؤردو ْن ، قالخیب ، گدیکدن آشدی
۳۹۲
۳۶
۳۹۳
بر اهل ده شبانِ زمستان بهانه ای است
۳۹۴
قیش گئجه سی طؤله لرین اوْتاغی
۳۹۵
وان کلبة طویله خودش گرمخانه ای است
۳۹۶
کتلیلرین اوْتوراغی ، یاتاغی
۳۹۷
در رقصِ شعله ، گرم شدن خود فسانه ای است
۳۹۸
بوخاریدا یانار اوْتون یاناغی
۳۹۹
سِنجد میان شبچره با مغز گردکان
۴۰۰
شبچره سی ، گیردکانی ، ایده سی
۴۰۱
صحبت چو گرم شد برود تا به آسمان
۴۰۲
کنده باسار گوْلوْب - دانیشماق سسی
۴۰۳
۳۷
۴۰۴
آمد ز بادکوبه پسرخاله ام شُجا
۴۰۵
شجاع خال اوْغلونون باکی سوْقتی
۴۰۶
با قامتی کشیده و با صحبتی رسا
۴۰۷
دامدا قوران سماواری ، صحبتی
۴۰۸
در بام شد سماور سوقاتیش به پا
۴۰۹
یادیمدادی شسلی قدی ، قامتی
۴۱۰
از بختِ بد عروسی او شد عزای او
۴۱۱
جؤنممه گین توْیی دؤندی ، یاس اوْلدی
۴۱۲
آیینه ماند و نامزد و های هایِ او
۴۱۳
ننه قیزین بخت آیناسی کاس اوْلدی
۴۱۴
۳۸
۴۱۵
چشمانِ ننه قیز به مَثَل آهوی خُتَن
۴۱۶
حیدربابا ، ننه قیزین گؤزلری
۴۱۷
رخشنده را سخن چو شکر بود در دهن
۴۱۸
رخشنده نین شیرین-شیرین سؤزلری
۴۱۹
ترکی سروده ام که بدانند ایلِ من
۴۲۰
ترکی دئدیم اوْخوسونلار اؤزلری
۴۲۱
این عمر رفتنی است ولی نام ماندگار
۴۲۲
بیلسینلر کی ، آدام گئدر ، آد قالار
۴۲۳
تنها ز نیک و بد مزه در کام ماندگار
۴۲۴
یاخشی-پیسدن آغیزدا بیر داد قالار
۴۲۵
۳۹
۴۲۶
پیش از بهار تا به زمین تابد آفتاب
۴۲۷
یاز قاباغی گوْن گوْنئیی دؤیَنده
۴۲۸
با کودکان گلولة برفی است در حساب
۴۲۹
کند اوشاغی قار گوْلله سین سؤیَنده
۴۳۰
پاروگران به سُرسُرة کوه در شتاب
۴۳۱
کوْرکچی لر داغدا کوْرک زوْیَنده
۴۳۲
گویی که روحم آمده آنجا ز راه دور
۴۳۳
منیم روحوم ، ایله بیلوْن اوْردادور
۴۳۴
چون کبک ، برفگیر شده مانده در حضور
۴۳۵
کهلیک کیمین باتیب ، قالیب ، قاردادور
۴۳۶
۴۰
۴۳۷
رنگین کمان ، کلافِ رَسَنهای پیرزن
۴۳۸
قاری ننه اوزاداندا ایشینی
۴۳۹
خورشید ، روی ابر دهد تاب آن رسَن
۴۴۰
گوْن بولوتدا اَییرردی تشینی
۴۴۱
دندان گرگ پیر چو افتاده از دهن
۴۴۲
قورد قوْجالیب ، چکدیرنده دیشینی
۴۴۳
از کوره راه گله سرازیر می شود
۴۴۴
سوْری قالخیب ، دوْلائیدان آشاردی
۴۴۵
لبریز دیگ و بادیه از شیر می شود
۴۴۶
بایدالارین سوْتی آشیب ، داشاردی
۴۴۷
۴۱
۴۴۸
دندانِ خشم عمّه خدیجه به هم فشرد
۴۴۹
خجّه سلطان عمّه دیشین قیساردی
۴۵۰
کِز کرد مُلاباقر و در جای خود فُسرد
۴۵۱
ملا باقر عم اوغلی تئز میساردی
۴۵۲
روشن تنور و ، دود جهان را به کام بُرد
۴۵۳
تندیر یانیب ، توْسسی ائوی باساردی
۴۵۴
قوری به روی سیخ تنور آمده به جوش
۴۵۵
چایدانیمیز ارسین اوْسته قایناردی
۴۵۶
در توی ساج ، گندم بوداده در خروش
۴۵۷
قوْورقامیز ساج ایچینده اوْیناردی
۴۵۸
۴۲
۴۵۹
جالیز را به هم زده در خانه برده ایم
۴۶۰
بوْستان پوْزوب ، گتیرردیک آشاغی
۴۶۱
در خانه ها به تخته - طبقها سپرده ایم
۴۶۲
دوْلدوریردیق ائوده تاختا-طاباغی
۴۶۳
از میوه های پخته و ناپخته خورده ایم
۴۶۴
تندیرلرده پیشیرردیک قاباغی
۴۶۵
تخم کدوی تنبل و حلوایی و لبو
۴۶۶
اؤزوْن ئییوْب ، توخوملارین چیتداردیق
۴۶۷
خوردن چنانکه پاره شود خُمره و سبو
۴۶۸
چوْخ یئمکدن ، لاپ آز قالا چاتداردیق
۴۶۹
۴۳
۴۷۰
از ورزغان رسیده گلابی فروشِ ده
۴۷۱
ورزغان نان آرموت ساتان گلنده
۴۷۲
از بهر اوست این همه جوش و خروشِ ده
۴۷۳
اوشاقلارین سسی دوْشردی کنده
۴۷۴
دنیای دیگری است خرید و فروش ده
۴۷۵
بیزده بویاننان ائشیدیب ، بیلنده
۴۷۶
ما هم شنیده سوی سبدها دویده ایم
۴۷۷
شیللاق آتیب ، بیر قیشقریق سالاردیق
۴۷۸
گندم بداده ایم و گلابی خریده ایم
۴۷۹
بوغدا وئریب ، آرموتلاردان آلاردیق
۴۸۰
۴۴
۴۸۱
مهتاب بود و با تقی آن شب کنار رود
۴۸۲
میرزاتاغی نان گئجه گئتدیک چایا
۴۸۳
من محو ماه و ماه در آن آب غرق بود
۴۸۴
من باخیرام سئلده بوْغولموش آیا
۴۸۵
زان سوی رود ، نور درخشید و هر دو زود
۴۸۶
بیردن ایشیق دوْشدی اوْتای باخچایا
۴۸۷
گفتیم آی گرگ ! و دویدیم سوی ده
۴۸۸
ای وای دئدیک قورددی ، قئیتدیک قاشدیق
۴۸۹
چون مرغ ترس خورده پریدیم توی ده
۴۹۰
هئچ بیلمه دیک نه وقت کوْللوکدن آشدیق
۴۹۱
۴۵
۴۹۲
حیدربابا ، درخت تو شد سبز و سربلند
۴۹۳
حیدربابا ، آغاجلارون اوجالدی
۴۹۴
لیک آن همه جوانِ تو شد پیر و دردمند
۴۹۵
آمما حئییف ، جوانلارون قوْجالدی
۴۹۶
گشتند برّه های فربه تو لاغر و نژند
۴۹۷
توْخلیلارون آریخلییب ، آجالدی
۴۹۸
خورشید رفت و سایه بگسترد در جهان
۴۹۹
کؤلگه دؤندی ، گوْن باتدی ، قاش قَرَلدی
۵۰۰
چشمانِ گرگها بدرخشید آن زمان
۵۰۱
قوردون گؤزی قارانلیقدا بَرَلدی
۵۰۲
۴۶
۵۰۳
گویند روشن است چراغ خدای ده
۵۰۴
ائشیتمیشم یانیر آللاه چیراغی
۵۰۵
دایر شده است چشمة مسجد برای ده
۵۰۶
دایر اوْلوب مسجدیزوْن بولاغی
۵۰۷
راحت شده است کودک و اهلِ سرای ده
۵۰۸
راحت اوْلوب کندین ائوی ، اوشاغی
۵۰۹
منصور خان همیشه توانمند و شاد باد !
۵۱۰
منصورخانین الی-قوْلی وار اوْلسون
۵۱۱
در سایه عنایت حق زنده یاد باد !
۵۱۲
هاردا قالسا ، آللاه اوْنا یار اوْلسون
۵۱۳
۴۷
۵۱۴
حیدربابا ، بگوی که ملای ده کجاست ؟
۵۱۵
حیدربابا ، ملا ابراهیم وار ، یا یوْخ ؟
۵۱۶
آن مکتب مقدّسِ بر پایِ ده کجاست ؟
۵۱۷
مکتب آچار ، اوْخور اوشاقلار ، یا یوْخ ؟
۵۱۸
آن رفتنش به خرمن و غوغای ده کجاست ؟
۵۱۹
خرمن اوْستی مکتبی باغلار ، یا یوْخ ؟
۵۲۰
از من به آن آخوند گرامی سلام باد !
۵۲۱
مندن آخوندا یتیررسن سلام
۵۲۲
عرض ارادت و ادبم در کلام باد !
۵۲۳
ادبلی بیر سلامِ مالاکلام
۵۲۴
۴۸
۵۲۵
تبریز بوده عمّه و سرگرم کار خویش
۵۲۶
خجّه سلطان عمّه گئدیب تبریزه
۵۲۷
ما بی خبر ز عمّه و ایل و تبار خویش
۵۲۸
آمما ، نه تبریز ، کی گلممیر بیزه
۵۲۹
برخیز شهریار و برو در دیار خویش
۵۳۰
بالام ، دورون قوْیاخ گئداخ ائممیزه
۵۳۱
بابا بمرد و خانة ما هم خراب شد
۵۳۲
آقا اؤلدی ، تو فاقیمیز داغیلدی
۵۳۳
هر گوسفندِ گم شده ، شیرش برآب شد
۵۳۴
قوْیون اوْلان ، یاد گئدوْبَن ساغیلدی
۵۳۵
۴۹
۵۳۶
دنیا همه دروغ و فسون و فسانه شد
۵۳۷
حیدربابا ، دوْنیا یالان دوْنیادی
۵۳۸
کشتیّ عمر نوح و سلیمان روانه شد
۵۳۹
سلیماننان ، نوحدان قالان دوْنیادی
۵۴۰
ناکام ماند هر که در این آشیانه شد
۵۴۱
اوغول دوْغان ، درده سالان دوْنیادی
۵۴۲
بر هر که هر چه داده از او ستانده است
۵۴۳
هر کیمسَیه هر نه وئریب ، آلیبدی
۵۴۴
نامی تهی برای فلاطون بمانده است
۵۴۵
افلاطوننان بیر قوری آد قالیبدی
۵۴۶
۵۰
۵۴۷
حیدربابا ، گروه رفیقان و دوستان
۵۴۸
حیدربابا ، یار و یولداش دؤندوْلر
۵۴۹
برگشته یک یک از من و رفتند بی نشان
۵۵۰
بیر-بیر منی چؤلده قوْیوب ، چؤندوْلر
۵۵۱
مُرد آن چراغ و چشمه بخشکید همچنان
۵۵۲
چشمه لریم ، چیراخلاریم ، سؤندوْلر
۵۵۳
خورشید رفت روی جهان را گرفت غم
۵۵۴
یامان یئرده گؤن دؤندی ، آخشام اوْلدی
۵۵۵
دنیا مرا خرابة شام است دم به دم
۵۵۶
دوْنیا منه خرابهٔ شام اوْلدی
۵۵۷
۵۱
۵۵۸
قِپچاق رفتم آن شب من با پسر عمو
۵۵۹
عم اوْغلینان گئدن گئجه قیپچاغا
۵۶۰
اسبان به رقص و ماه درآمد ز روبرو
۵۶۱
آی کی چیخدی ، آتلار گلدی اوْیناغا
۵۶۲
خوش بود ماهتاب در آن گشتِ کو به کو
۵۶۳
دیرماشیردیق ، داغلان آشیردیق داغا
۵۶۴
اسب کبودِ مش ممی خان رقص جنگ کرد
۵۶۵
مش ممی خان گؤی آتینی اوْیناتدی
۵۶۶
غوغا به کوه و درّه صدای تفنگ کرد
۵۶۷
تفنگینی آشیردی ، شاققیلداتدی
۵۶۸
۵۲
۵۶۹
در درّة قَره کوْل و در راه خشگناب
۵۷۰
حیدربابا ، قره کوْلون دره سی
۵۷۱
در صخره ها و کبک گداران و بندِ آب
۵۷۲
خشگنابین یوْلی ، بندی ، بره سی
۵۷۳
کبکانِ خالدار زری کرده جای خواب
۵۷۴
اوْردا دوْشَر چیل کهلیگین فره سی
۵۷۵
زانجا چو بگذرید زمینهای خاک ماست
۵۷۶
اوْردان گئچر یوردوموزون اؤزوْنه
۵۷۷
این قصّه ها برای همان خاکِ پاک ماست
۵۷۸
بیزده گئچک یوردوموزون سؤزوْنه
۵۷۹
۵۳
۵۸۰
امروز خشگناب چرا شد چنین خراب ؟
۵۸۱
خشگنابی یامان گوْنه کیم سالیب ؟
۵۸۲
با من بگو : که مانده ز سادات خشگناب ؟
۵۸۳
سیدلردن کیم قیریلیب ، کیم قالیب ؟
۵۸۴
اَمیر غفار کو ؟ کجا هست آن جناب ؟
۵۸۵
آمیرغفار دام-داشینی کیم آلیب ؟
۵۸۶
آن برکه باز پر شده از آبِ چشمه سار ؟
۵۸۷
بولاخ گنه گلیب ، گؤلی دوْلدورور ؟
۵۸۸
یا خشک گشته چشمه و پژمرده کشتزار ؟
۵۸۹
یا قورویوب ، باخچالاری سوْلدورور ؟
۵۹۰
۵۴
۵۹۱
آمیرغفار سرورِ سادات دهر بود
۵۹۲
آمیر غفار سیدلرین تاجییدی
۵۹۳
در عرصه شکار شهان نیک بهر بود
۵۹۴
شاهلار شکار ائتمه سی قیقاجییدی
۵۹۵
با مَرد شَهد بود و به نامرد زهر بود
۵۹۶
مَرده شیرین ، نامرده چوْخ آجییدی
۵۹۷
لرزان برای حق ستمدیدگان چو بید
۵۹۸
مظلوملارین حقّی اوْسته اَسَردی
۵۹۹
چون تیغ بود و دست ستمکار می برید
۶۰۰
ظالم لری قیلیش تکین کَسَردی
۶۰۱
۵۵
۶۰۲
میر مصطفی و قامت و قدّ کشیده اش
۶۰۳
میر مصطفا دایی ، اوجا بوْی بابا
۶۰۴
آن ریش و هیکل چو تولستوی رسیده اش
۶۰۵
هیکللی ،ساققاللی ، توْلستوْی بابا
۶۰۶
شکّر زلب بریزد و شادی ز دیده اش
۶۰۷
ائیلردی یاس مجلسینی توْی بابا
۶۰۸
او آبرو عزّت آن خشگناب بود
۶۰۹
خشگنابین آبروسی ، اَردَمی
۶۱۰
در مسجد و مجالس ما آفتاب بود
۶۱۱
مسجدلرین ، مجلسلرین گؤرکَمی
۶۱۲
۵۶
۶۱۳
مجدالسّادات خندة خوش می زند چو باغ
۶۱۴
مجدالسّادات گوْلردی باغلارکیمی
۶۱۵
چون ابر کوهسار بغُرّد به باغ و راغ
۶۱۶
گوْروْلدردی بولوتلی داغلارکیمی
۶۱۷
حرفش زلال و روشن چون روغن چراغ
۶۱۸
سؤز آغزیندا اریردی یاغلارکیمی
۶۱۹
با جَبهتِ گشاده ، خردمند دیه بود
۶۲۰
آلنی آچیق ، یاخشی درین قاناردی
۶۲۱
چشمان سبز او به زمرّد شبیه بود
۶۲۲
یاشیل گؤزلر چیراغ تکین یاناردی
۶۲۳
۵۷
۶۲۴
آن سفره های باز پدر یاد کردنی است
۶۲۵
منیم آتام سفره لی بیر کیشییدی
۶۲۶
آن یاریش به ایل من انشا کردنی است
۶۲۷
ائل الیندن توتماق اوْنون ایشییدی
۶۲۸
روحش به یاد نیکی او شاد کردنی است
۶۲۹
گؤزللرین آخره قالمیشییدی
۶۳۰
وارونه گشت بعدِ پدر کار روزگار
۶۳۱
اوْننان سوْرا دؤنرگه لر دؤنوْبلر
۶۳۲
خاموش شد چراغ محبت در این دیار
۶۳۳
محبّتین چیراخلاری سؤنوْبلر
۶۳۴
۵۸
۶۳۵
بشنو ز میرصالح و دیوانه بازیش
۶۳۶
میرصالحین دلی سوْلوق ائتمه سی
۶۳۷
سید عزیز و شاخسی و سرفرازیش
۶۳۸
میر عزیزین شیرین شاخسِی گئتمه سی
۶۳۹
میرممّد و نشستن و آن صحنه سازیش
۶۴۰
میرممّدین قورولماسی ، بیتمه سی
۶۴۱
امروز گفتنم همه افسانه است و لاف
۶۴۲
ایندی دئسک ، احوالاتدی ، ناغیلدی
۶۴۳
بگذشت و رفت و گم شد و نابود ، بی گزاف
۶۴۴
گئچدی ، گئتدی ، ایتدی ، باتدی ، داغیلدی
۶۴۵
۵۹
۶۴۶
بشنو ز میر عبدل و آن وسمه بستنش
۶۴۷
میر عبدوْلوْن آیناداقاش یاخماسی
۶۴۸
تا کُنج لب سیاهی وسمه گسستنش
۶۴۹
جؤجیلریندن قاشینین آخماسی
۶۵۰
از بام و در نگاهش و رعنا نشستنش
۶۵۱
بوْیلانماسی ، دام-دوواردان باخماسی
۶۵۲
شاه عبّاسین دوْربوْنی ، یادش بخیر !
۶۵۳
شاه عبّاسین دوْربوْنی ، یادش بخیر !
۶۵۴
خشگنابین خوْش گوْنی ، یادش بخیر !
۶۵۵
خشگنابین خوْش گوْنی ، یادش بخیر !
۶۵۶
۶۰
۶۵۷
عمّه ستاره نازک را بسته در تنور
۶۵۸
ستاره عمّه نزیک لری یاپاردی
۶۵۹
هر دم رُبوده قادر از آنها یکی به روز
۶۶۰
میرقادر ده ، هر دم بیرین قاپاردی
۶۶۱
چون کُرّه اسب تاخته و خورده دور دور
۶۶۲
قاپیپ ، یئیوْب ، دایچاتکین چاپاردی
۶۶۳
آن صحنة ربودنِ نان خنده دار بود
۶۶۴
گوْلمه لیدی اوْنون نزیک قاپپاسی
۶۶۵
سیخ تنور عمّه عجب ناگوار بود !
۶۶۶
عمّه مینده ارسینینین شاپپاسی
۶۶۷
۶۱
۶۶۸
گویند میر حیدرت اکنون شده است پیر
۶۶۹
حیدربابا ، آمیر حیدر نئینیوْر ؟
۶۷۰
برپاست آن سماور جوشانِ دلپذیر
۶۷۱
یقین گنه سماواری قئینیوْر
۶۷۲
شد اسبْ پیر و ، می جَوَد از آروارِ زیر
۶۷۳
دای قوْجالیب ، آلت انگینن چئینیوْر
۶۷۴
ابرو فتاده کُنج لب و گشته گوش کر
۶۷۵
قولاخ باتیب ، گؤزی گیریب قاشینا
۶۷۶
بیچاره عمّه هوش ندارد به سر دگر
۶۷۷
یازیق عمّه ، هاوا گلیب باشینا
۶۷۸
۶۲
۶۷۹
میر عبدل آن زمان که دهن باز می کند
۶۸۰
خانم عمّه میرعبدوْلوْن سؤزوْنی
۶۸۱
عمّه خانم دهن کجی آغاز می کند
۶۸۲
ائشیدنده ، ایه ر آغز-گؤزوْنی
۶۸۳
با جان ستان گرفتنِ جان ساز می کند
۶۸۴
مَلْکامِدا وئرر اوْنون اؤزوْنی
۶۸۵
تا وقت شام و خوابِ شبانگاه می رسد
۶۸۶
دعوالارین شوخلوغیلان قاتاللار
۶۸۷
شوخی و صلح و دوستی از راه می رسد
۶۸۸
اتی یئیوْب ، باشی آتیب ، یاتاللار
۶۸۹
۶۳
۶۹۰
فضّه خانم گُزیدة گلهای خشگناب
۶۹۱
فضّه خانم خشگنابین گوْلییدی
۶۹۲
یحیی ، غلامِ دختر عمو بود در حساب
۶۹۳
آمیریحیا عمقزینون قولییدی
۶۹۴
رُخساره نیز بود هنرمند و کامیاب
۶۹۵
رُخساره آرتیستیدی ، سؤگوْلییدی
۶۹۶
سید حسین ز صالح تقلید می کند
۶۹۷
سیّد حسین ، میر صالحی یانسیلار
۶۹۸
با غیرت است جعفر و تهدید می کند
۶۹۹
آمیرجعفر غیرتلی دیر ، قان سالار
۷۰۰
۶۴
۷۰۱
از بانگ گوسفند و بز و برّه و سگان
۷۰۲
سحر تئزدن ناخیرچیلار گَلَردی
۷۰۳
غوغا به پاست صبحدمان ، آمده شبان
۷۰۴
قوْیون-قوزی دام باجادا مَلَردی
۷۰۵
در بندِ شیر خوارة خود هست عمّه جان
۷۰۶
عمّه جانیم کؤرپه لرین بَلَردی
۷۰۷
بیرون زند ز روزنه دود تَنورها
۷۰۸
تندیرلرین قوْزاناردی توْسیسی
۷۰۹
از نانِ گرم و تازه دَمَد خوش بَخورها
۷۱۰
چؤرکلرین گؤزل اییی ، ایسیسی
۷۱۱
۶۵
۷۱۲
پرواز دسته دستة زیبا کبوتران
۷۱۳
گؤیرچینلر دسته قالخیب ، اوچاللار
۷۱۴
گویی گشاده پردة زرّین در آسمان
۷۱۵
گوْن ساچاندا ، قیزیل پرده آچاللار
۷۱۶
در نور ، باز و بسته شود پرده هر زمان
۷۱۷
قیزیل پرده آچیب ، ییغیب ، قاچاللار
۷۱۸
در اوج آفتاب نگر بر جلال کوه
۷۱۹
گوْن اوجالیب ، آرتارداغین جلالی
۷۲۰
زیبا شود جمال طبیعت در آن شکوه
۷۲۱
طبیعتین جوانلانار جمالی
۷۲۲
۶۶
۷۲۳
گر کاروان گذر کند از برفِ پشت کوه
۷۲۴
حیدربابا ، قارلی داغلار آشاندا
۷۲۵
شب راه گم کند به سرازیری ، آن گروه
۷۲۶
گئجه کروان یوْلون آزیب ، چاشاندا
۷۲۷
باشم به هر کجای ، ز ایرانِ پُرشُکوه
۷۲۸
من هارداسام ، تهراندا یا کاشاندا
۷۲۹
چشمم بیابد اینکه کجا هست کاروان
۷۳۰
اوزاقلاردان گؤزوم سئچر اوْنلاری
۷۳۱
آید خیال و سبقت گیرد در آن میان
۷۳۲
خیال گلیب ، آشیب ، گئچر اوْنلاری
۷۳۳
۶۷
۷۳۴
ای کاش پشتِ دامْ قَیَه ، از صخره های تو
۷۳۵
بیر چیخئیدیم دام قیه نین داشینا
۷۳۶
می آمدم که پرسم از او ماجرای تو
۷۳۷
بیر باخئیدیم گئچمیشینه ، یاشینا
۷۳۸
بینم چه رفته است و چه مانده برای تو
۷۳۹
بیر گورئیدیم نه لر گلمیش باشینا
۷۴۰
روزی چو برفهای تو با گریه سر کنم
۷۴۱
منده اْونون قارلاریلان آغلاردیم
۷۴۲
دلهای سردِ یخ زده را داغتر کنم
۷۴۳
قیش دوْندوران اوْرکلری داغلاردیم
۷۴۴
۶۸
۷۴۵
خندان شده است غنچة گل از برای دل
۷۴۶
حیدربابا ، گوْل غنچه سی خنداندی
۷۴۷
لیکن چه سود زان همه ، خون شد غذای دل
۷۴۸
آمما حئیف ، اوْرک غذاسی قاندی
۷۴۹
زندانِ زندگی شده ماتم سرای دل
۷۵۰
زندگانلیق بیر قارانلیق زینداندی
۷۵۱
کس نیست تا دریچة این قلعه وا کند
۷۵۲
بو زیندانین دربچه سین آچان یوْخ
۷۵۳
زین تنگنا گریزد و خود را رها کند
۷۵۴
بو دارلیقدان بیرقورتولوب ، قاچان یوْخ
۷۵۵
۶۹
۷۵۶
حیدربابا ، تمام جهان غم گرفته است
۷۵۷
حیدربابا گؤیلر بوْتوْن دوماندی
۷۵۸
وین روزگارِ ما همه ماتم گرفته است
۷۵۹
گونلریمیز بیر-بیریندن یاماندی
۷۶۰
ای بد کسی که که دست کسان کم گرفته است
۷۶۱
بیر-بیروْزدن آیریلمایون ، آماندی
۷۶۲
نیکی برفت و در وطنِ غیر لانه کرد
۷۶۳
یاخشیلیغی الیمیزدن آلیبلار
۷۶۴
بد در رسید و در دل ما آشیانه کرد
۷۶۵
یاخشی بیزی یامان گوْنه سالیبلار
۷۶۶
۷۰
۷۶۷
آخر چه شد بهانة نفرین شده فلک ؟
۷۶۸
بیر سوْروشون بو قارقینمیش فلکدن
۷۶۹
زین گردش زمانه و این دوز و این کلک ؟
۷۷۰
نه ایستیوْر بو قوردوغی کلکدن ؟
۷۷۱
گو این ستاره ها گذرد جمله زین اَلَک
۷۷۲
دینه گئچیرت اولدوزلاری الکدن
۷۷۳
بگذار تا بریزد و داغان شود زمین
۷۷۴
قوْی تؤکوْلسوْن ، بو یئر اوْزی داغیلسین
۷۷۵
در پشت او نگیرد شیطان دگر کمین
۷۷۶
بو شیطانلیق قورقوسی بیر ییغیلسین
۷۷۷
۷۱
۷۷۸
ای کاش می پریدم با باد در شتاب
۷۷۹
بیر اوچئیدیم بو چیرپینان یئلینن
۷۸۰
ای کاش می دویدم همراه سیل و آب
۷۸۱
باغلاشئیدیم داغدان آشان سئلینن
۷۸۲
با ایل خود گریسته در آن ده خراب
۷۸۳
آغلاشئیدیم اوزاق دوْشَن ائلینن
۷۸۴
می دیدم از تبار من آنجا که مانده است ؟
۷۸۵
بیر گؤرئیدیم آیریلیغی کیم سالدی
۷۸۶
وین آیه فراق در آنجا که خوانده است ؟
۷۸۷
اؤلکه میزده کیم قیریلدی ، کیم قالدی
۷۸۸
۷۲
۷۸۹
من هم به چون تو کوه بر افکنده ام نَفَس
۷۹۰
من سنون تک داغا سالدیم نَفَسی
۷۹۱
فریاد من ببر به فلک ، دادِ من برس
۷۹۲
سنده قئیتر ، گوْیلره سال بو سَسی
۷۹۳
بر جُغد هم مباد چنین تنگ این قفس
۷۹۴
بایقوشوندا دار اوْلماسین قفسی
۷۹۵
در دام مانده شیری و فریاد می کند
۷۹۶
بوردا بیر شئر داردا قالیب ، باغیریر
۷۹۷
دادی طَلب ز مردمِ بیداد می کند
۷۹۸
مروّت سیز انسانلاری چاغیریر
۷۹۹
۷۳
۸۰۰
تا خون غیرت تو بجوشد ز کوهسار
۸۰۱
حیدربابا ، غیرت قانون قاینارکن
۸۰۲
تا پَر گرفته باز و عقابت در آن کنار
۸۰۳
قره قوشلار سنن قوْپوپ ، قالخارکن
۸۰۴
با تخته سنگهایت به رقصند و در شکار
۸۰۵
اوْ سیلدیریم داشلارینان اوْینارکن
۸۰۶
برخیز و نقش همّت من در سما نگر
۸۰۷
قوْزان ، منیم همّتیمی اوْردا گؤر
۸۰۸
برگَرد و قامتم به سرِ دارها نگر
۸۰۹
اوردان اَییل ، قامتیمی داردا گؤر
۸۱۰
۷۴
۸۱۱
دُرنا ز آسمان گذرد وقت شامگاه
۸۱۲
حیدربابا . گئجه دورنا گئچنده
۸۱۳
کوْراوْغلی در سیاهی شب می کند نگاه
۸۱۴
کوْراوْغلونون گؤزی قارا سئچنده
۸۱۵
قیرآتِ او به زین شده و چشم او به راه
۸۱۶
قیر آتینی مینیب ، کسیب ، بیچنده
۸۱۷
من غرق آرزویم و آبم نمی برد
۸۱۸
منده بوردان تئز مطلبه چاتمارام
۸۱۹
ایوَز تا نیاید خوابم نمی برد
۸۲۰
ایوز گلیب ، چاتمیونجان یاتمارام
۸۲۱
۷۵
۸۲۲
مردانِ مرد زاید از چون تو کوهِ نور
۸۲۳
حیدربابا ، مرد اوْغوللار دوْغگینان
۸۲۴
نامرد را بگیر و بکن زیر خاکِ گور
۸۲۵
نامردلرین بورونلارین اوْغگینان
۸۲۶
چشمانِ گرگِ گردنه را کور کن به زور
۸۲۷
گدیکلرده قوردلاری توت ، بوْغگینان
۸۲۸
بگذار برّه های تو آسوده تر چرند
۸۲۹
قوْی قوزولار آیین-شایین اوْتلاسین
۸۳۰
وان گلّه های فربه تو دُنبه پرورند
۸۳۱
قوْیونلارون قویروقلارین قاتلاسین
۸۳۲
۷۶
۸۳۳
حیدربابا ، دلِ تو چو باغِ تو شاد باد !
۸۳۴
حیدربابا ، سنوْن گؤیلوْن شاد اوْلسون
۸۳۵
شَهد و شکر به کام تو ، عمرت زیاد باد !
۸۳۶
دوْنیا وارکن ، آغزون دوْلی داد اوْلسون
۸۳۷
وین قصّه از حدیث من و تو به یاد باد !
۸۳۸
سنن گئچن تانیش اوْلسون ، یاد اوْلسون
۸۳۹
گو شاعرِ سخنورِ من ، شهریارِ من
۸۴۰
دینه منیم شاعر اوْغلوم شهریار
۸۴۱
عمری است مانده در غم و دور از دیارِ من
۸۴۲
بیر عمر دوْر غم اوْستوْنه غم قالار