متن اصلی فارسی · بدون ترجمهٔ خودکاربازگشت به اثرآثار این شاعربررسی معنای ادبی ↓
امیر معزی · قصاید

شمارهٔ ۱۹۷

متن شعر در مرکز صفحه؛ ابزار پژوهش در صورت نیاز در دسترس است.

۱
ایا نوشته هنرنامه‌ها فزون ز هزار
۲
و یا شنیده ظفرنامه‌ها برون ز شمار
۳
چو رزم شاه هنرنامهٔ شگفت بخوان
۴
چو فتح شاه ظفرنامهٔ بدیع بیار
۵
به رزم او نگر وگرد آن فسانه مگرد
۶
به فتح او نگر و دست از آن حدیث بدار
۷
مشافهه به همه وقت بهتر از ماضی
۸
معاینه به همه حال بهتر از اخبار
۹
حکایتی نشنیدست خلق در عالم
۱۰
عجب‌تر از ظفر و فتح شاه‌ گیتی دار
۱۱
معز دین خدا خسرو مصاف شکن
۱۲
خدایگان جهان سنجر ملوک شکار
۱۳
شهی که بود به مغرب نبرد او امسال
۱۴
چنانکه بود به مشرق نبرد او پیرار
۱۵
جز او به مشرق و مغرب ز خسروان‌که شکست
۱۶
به نیم روز صف رزم صد هزار سوار
۱۷
ز رزم غزنین نیکوترست رزم عراق
۱۸
ز بس عجایب تقدیر عالم الاسرار
۱۹
مصاف خصم توگفتی‌که برکشید فلک
۲۰
ز سنگ و آهن و پولادباره و دیوار
۲۱
مصاف سلطان‌گفتی که بر بسیط زمین
۲۲
پدید شد فلکی پر ستارهٔ سیار
۲۳
بر آن صفت ز درازی کشیده هر دو مصاف
۲۴
که وهم کس نرسد از میان همی به‌ کنار
۲۵
مثال پیلان چون پاره پاره ابر سیاه
۲۶
که بر هوا شود از رودبار و دریابار
۲۷
دمان و جمله برو جنگ جوی پیلانی
۲۸
همه چو دیو عجب شکل و بُلعَجب‌ کردار
۲۹
نهنگ یَشک و ستون بای و اژدها خرطوم
۳۰
سپهر گردش و کُه پیکر و صبا رفتار
۳۱
بتافت آینه از پشت پیل در صحرا
۳۲
چنانکه مهر درخشان بتابد ازکهسار
۳۳
شعاع خنجر و رفتار تیر و شکل‌ کمان
۳۴
چو برق و ژاله و قوس قزح به‌وقت بهار
۳۵
چو روی شست به‌ خون تیغ جنگیان گویی
۳۶
که کرد رنگرزی پیشه گنبد دوار
۳۷
همی ز پیکر آن تیغهای خون‌آلود
۳۸
نمود سرخی شنگرف و سبزی زنگار
۳۹
گه مصاف‌ گروهی ز لشکر سلطان
۴۰
اگر شدند پراکنده در یمین و یسار
۴۱
دو چیز در شدن آن گروه تعبیه کرد
۴۲
که هر دو کرد پدیدار ایزد دادار
۴۳
یکی‌ که تا بنماید به‌ شاه نصرت خویش
۴۴
که هست نصرت او به زلشکر جرار
۴۵
دگر که تا بنماید به خلق مردی شاه
۴۶
که بی‌سپاه گه رزم چون‌ کند پیکار
۴۷
عجب نباشد اگر بی‌سپه شود منصور
۴۸
کرا خدای بود روز رزم ناصر و یار
۴۹
چو ذوالفقار برآهخت شهریار جهان
۵۰
نمود مردی و دارات حیدر کرار
۵۱
دلیروار کمان ظفر چو کرد به‌ زه
۵۲
به تیر دوخت سپر بر سوار تیغ‌گذار
۵۳
ظفر بیامد و پیوسته گشت با پیکان
۵۴
در آن میان‌ که جدا شد ز شست او سوفار
۵۵
رسیدکوکب نصرت ز آسمان به‌زمین
۵۶
چو از زمین به‌سوی آسمان رسید غبار
۵۷
سبک شدند و سراسیمه آن سپاه‌گران
۵۸
ز تیر شاه و ز پیلان مست جان اوبار
۵۹
یکی بجست ز پیلان وکرد ناله ی زیر
۶۰
یکی بخست ز پیکان وکرد نوحهٔ زار
۶۱
یکی به‌زیر خس اندر خزید چون خرگوش
۶۲
یکی به‌ دام غم اندر فتاد چون کفتار
۶۳
زغم سرشک یکی‌ گشت چون‌ گداخته لعل
۶۴
ز خونْ دهان یکی‌ گشت چون شکافته نار
۶۵
همی شکسته و مغلوب خسرو منصور
۶۶
همه فکنده و مقهور دولت قهار
۶۷
اگر نکردی شاه زمانه رحمت و عفو
۶۸
در آن دیار نماندی ز دشمنان دیار
۶۹
به یک نفس ز سر سرکشان برآوردی
۷۰
به تیغ تیز دخان و به‌پای پیل دمار
۷۱
جهان سیاه شدی بر مُعادیان چو سَقَر
۷۲
عراق تنگ شدی بر عراقیان چو حصار
۷۳
بزرگوارتر از شاه ما به‌گیتی کیست
۷۴
که درگذشت به بخشایش از سر آزار
۷۵
گناه و عذر به هم بود و این نبود شگفت
۷۶
که در میان دو لشکر چنین بود بسیار
۷۷
درشت و نرم رود کارها به روز نبرد
۷۸
بزرگ و خرد بود زخمها به‌ گاه قمار
۷۹
همی پلنگ و گهر زاید از میان جبال
۸۰
همی نهنگ و صدف خیزد از میان بحار
۸۱
کجا مخالفت اندر جهان پدید آید
۸۲
گل شکفته کند در زمان خلنده چو خار
۸۳
کجا موافقت از دور روی بنماید
۸۴
به یک زمان‌کند از زهرمار مهرهٔ مار
۸۵
خلاف شاه نبود اختیار شاه عراق
۸۶
کز آن خلاف بود دور مردم مختار
۸۷
چو بر مراد سپه بود مدتی مجبور
۸۸
حواله کرد به تقدیر خالق جبار
۸۹
سپاس و شکر خداوند را که از پس جنگ
۹۰
به صلح و دوستی و نیکویی برآمد کار
۹۱
سپرد شاه به محمود گنج محمودی
۹۲
که برگرفت ز غزنین به تیغ‌ گوهردار
۹۳
به تیغ‌گوهر دار آنچه بستد از دشمن
۹۴
به دوست داد سراسر به‌ دست گوهر بار
۹۵
به دست خویش ولیعهد کرد شاهی را
۹۶
که اختیار ملوک است و افتخار تبار
۹۷
چو داد ملک محمد قرار بر محمود
۹۸
ازو محمد خشنود شد به دار قرار
۹۹
چنین نماید تأیید ایزدی تأثیر
۱۰۰
چنین نماید شمشیر سنجری آثار
۱۰۱
فتوح شاه کرامات و معجزات شدست
۱۰۲
که اندر آن نرسد وهم و فکرت و گفتار
۱۰۳
اگر ملوک و سلاطین رفته زنده شوند
۱۰۴
به معجزات و کرامات او دهند اقرار
۱۰۵
خدایگانا فتحی برآمدت امسال
۱۰۶
که بخت نیک بدان فتح مژده دادت پار
۱۰۷
به زینهار تو آیند زین سپس ملکان
۱۰۸
که داده‌ای اُ‌مرای عراق را زنهار
۱۰۹
چو عذر و خدمت هرکس فزون شد از مقدار
۱۱۰
به نزد تو همگان را فزوده شد مقدار
۱۱۱
نظام یافت همه شغلهای بی‌ترتیب
۱۱۲
نسق‌ گرفت همه کارهای ناهموار
۱۱۳
نشاط و رغبت احرار سوی درگه توست
۱۱۴
که هست درگه عالیت‌ کعبهٔ احرار
۱۱۵
چو در دیار و بلاد عراق نام تو رفت
۱۱۶
شرف‌ گرفت ز نام تو آن بلاد و دیار
۱۱۷
فزوده کرد ز نامت خلیفه در بغداد
۱۱۸
جمال خطبه و منشور و سکه و دینار
۱۱۹
ز پیش خویش فرستاد سوی حضرت تو
۱۲۰
لوا و خاتم و شمشیر و جُبّه و دستار
۱۲۱
اگر سکندر رومی همی ولایت داد
۱۲۲
ملوک را ز در روم تا حد بلغار
۱۲۳
تو درگشادن گیتی سکندر دگری
۱۲۴
تو را سزد که ولایت دهی سکندر وار
۱۲۵
چرا همی به سکندر توراکنم مانند
۱۲۶
ازین حدیث مرا کرد باید استغفار
۱۲۷
ز دست تو ملکانی نشسته‌اند به مُلک
۱۲۸
که پیش هر ملکانی سکندرست هزار
۱۲۹
سه خسروند به هند و عراق و ترکستان
۱۳۰
که از عطای تو دارند هر سه استظهار
۱۳۱
همیشه شکر تو دارند در میانهٔ جان
۱۳۲
چنانکه نقطه بود در میانهٔ پرگار
۱۳۳
توراست بخت مشیر و خرد نصیحت‌گر
۱۳۴
تو راست فتح ندیم و ظفر سپهسالار
۱۳۵
به فر بخت توگردد به انتها آسان
۱۳۶
هر آن مصاف که باشد به ابتدا دشوار
۱۳۷
وگر بود به شب تار عزم رزم تو را
۱۳۸
سعادت تو کند روز روشن از شب تار
۱۳۹
جهان‌که جود تو بیند ز بحر دارد ننگ
۱۴۰
زمین ‌که دست تو بیند ز ابر دارد عار
۱۴۱
هر آن عدو که ز پیکار تو بلندی جست
۱۴۲
بلند گشت سرانجام لیکن از سر دار
۱۴۳
کرا خمار گرفت از شراب کینهٔ تو
۱۴۴
به عاقبت ز شراب اجل شکست خمار
۱۴۵
کسی که بود به تیمار بی‌پرستش تو
۱۴۶
چو پیش تخت تو آمد جدا شد از تیمار
۱۴۷
رسید تا ز خراسان رکاب تو به عراق
۱۴۸
فلک به کام و مراد دل توکرد مدار
۱۴۹
ز دهر کند شده دشمنانت را دندان
۱۵۰
ز بخت تیزشده دوستانت را باز آر
۱۵۱
سزد که جان بفشانند بندگان امروز
۱۵۲
که آمدیّ و نمودی به بندگان دیدار
۱۵۳
کنند بر سُم اسبان تو فریشتگان
۱۵۴
زخلدگوهر و از آسمان ستاره نثار
۱۵۵
به فال ‌گیر شها شعرهای بندهٔ خویش
۱۵۶
همه‌گزیده چو یاقوت و لولو شهوار
۱۵۷
که کردگار به زودی تو را کند روزی
۱۵۸
هر آنچه فال زند بندهٔ تو در اشعار
۱۵۹
کتاب فتح تو سال دگر بپردازد
۱۶۰
چو بوستانی آراسته به رنگ و نگار
۱۶۱
نهال او را از نکته و نوادر برگ
۱۶۲
درخت او را از حکمت و معانی بار
۱۶۳
همیشه تا که بود بر سپهر اختر ‌هفت
۱۶۴
همیشه تاکه بود در زمانه طبع چهار
۱۶۵
تو را نصیب ز هفت و چهار باد سه چیز
۱۶۶
تن درست و دل شاد و دولت بیدار
۱۶۷
نهاده پیش تو بر دست سروران سپاه
۱۶۸
به رزم جان عزیز و به بزم جام عُقار
۱۶۹
شهان و تاجوران را به مشرق و مغرب
۱۷۰
بر استان و سم اسب تو لب و رخسار
۱۷۱
تو از سعادت جاوید و از عنایت بخت
۱۷۲
ز عمر و ملک و جوانی وگنج برخوردار
ارتباط‌ها، وضعیت بازبینی و جزئیات پژوهش این شعر

دانش و پژوهش این شعر

بررسی‌نشده
۰ ارتباط تأییدشده۰ پیش‌نویس۰ نیازمند تصمیم۰ موجودیت مرتبط
هنوز ارتباط پژوهشی برای این شعر ثبت نشده است.

از این شعر به پژوهش بروید

موضوع خود را وارد کنید؛ شاعر و اثرِ این شعر در محدوده باقی می‌مانند.