متن اصلی فارسی · بدون ترجمهٔ خودکاربازگشت به اثرآثار این شاعربررسی معنای ادبی ↓
امیر معزی · قصاید

شمارهٔ ۲۱۹

متن شعر در مرکز صفحه؛ ابزار پژوهش در صورت نیاز در دسترس است.

۱
بی‌روح پیکری است‌ گه جنگ جان شکار
۲
بی‌دود آتشی است گه رزم پرشرار
۳
گر پرشرار آتش بی‌دود نادرست
۴
نادرترست پیکر بی‌روح جان شکار
۵
پیکر بود شگفت به پاکیزگی چو جان
۶
آتش بود بدیع‌تر ار باشد آبدار
۷
رخشنده چون ستاره و چون آسمان کبود
۸
وز آسمان ستاره شود بر تنش نثار
۹
هنگام کینه بر تنش از فرق تا قدم
۱۰
دندانهاش تیزتر از شعله‌های نار
۱۱
گویی‌که هست بر سر دندان‌های او
۱۲
زهری که هست در بن دندانهای مار
۱۳
ابری است لاله‌ بار و درختی است لاله‌ بر
۱۴
دیدی درخت لاله‌بر و ابر لاله بار
۱۵
باریدنش همیشه به صحرای معرکه
۱۶
یازیدنش همیشه به میدان کارزار
۱۷
آبی مروق است فسرده که روز رزم
۱۸
دشمن در او خیال اجل بیند آشکار
۱۹
هر دشمنی که دید خیال اجل در او
۲۰
خالی شد از خیال و روان شد خیال‌وار
۲۱
لوحی است نیلگون که قلم در خلاف او
۲۲
از رشک زرد روی شد و لاغر و نزار
۲۳
با لوح‌ گر قلم به ازل سازگار بود
۲۴
با این زدوده لوح کبودی است سازگار
۲۵
کان لوح از او نگار پذیرفت در ازل
۲۶
وین لوح از این همی بپذیرد کنون نگار
۲۷
بشکست پشت مهرهٔ کفار در عرب
۲۸
تا نام او به دست علی کشت ذوالفقار
۲۹
آدینه چون خطیب به منبر بر آردش
۳۰
تازه شود به تیزی او دین کردگار
۳۱
هست او به روز رزم سلیحی‌که آن سلیح
۳۲
آید گه اجل ملک‌الموت را به کار
۳۳
شخصی که زینهار نباید ز چنگ او
۳۴
جانش نیابد از ملک‌الموت زینهار
۳۵
تا از میان سنگ درنگش‌گسسته شد
۳۶
سنگ و درنگ برد ز خصمان خاکسار
۳۷
در سنگ بود عاجز و امروز معجزست
۳۸
در دست پهلوان خداوند روزگار
۳۹
والاعماد دولت و دنیا جمال دین
۴۰
خوارزمشاه میر هنرمند کامگار
۴۱
شاهی‌که حق و باطل از او شد بلند و پست
۴۲
میری‌ که دین و کفر از او شد بلند و خوار
۴۳
نامش محمدست و به عدلش مُخَلّدست
۴۴
هم ملت محمد و هم ملک شهریار
۴۵
آهو ز شیر شیر خورد در ولایتش
۴۶
و زبَرکند ستایش او طفل شیر خوار
۴۷
نشگفت اگر به‌خدمت جودش بر آسمان
۴۸
بندد کمر ز قوسِ قزح ابر نو بهار
۴۹
کان گل فروز باشد و این هست دل‌فروز
۵۰
وان قطره بار شد و این هست بدره بار
۵۱
بازی است تیر اوکه شود چون تذرو پر
۵۲
هرگه‌ که خصم را چو کبوتر کند شکار
۵۳
همرنگ خاک جرم قمر زان سبب بود
۵۴
کز نعل اسب او به قمر پر شود غبار
۵۵
تاریک فام روی زحل زان قبل بود
۵۶
کز خون رزم او به زحل بر شود بخار
۵۷
دارد هر آن هنرکه به‌کارست خلق را
۵۸
واندر هنر ز خلق ندارد نظیر و یار
۵۹
در حق بود طریقت او صدق را دلیل
۶۰
در دین بود عقیدت او شرع را شعار
۶۱
از اعتقاد پاک بود در دلش دو چیز
۶۲
تحقیق مرد خندق و تصدیق یار غار
۶۳
وانجا که رای باید و تدبیر مملکت
۶۴
پیرایهٔ خرد بود و مایهٔ وقار
۶۵
گفتار او بود به همه خیرها مشیر
۶۶
تدبیر او بود به همه فخرها مسار
۶۷
رای صواب او ز بلندی و روشنی
۶۸
از چرخ ننگ دارد و از آفتاب عار
۶۹
وآنجا که عدل باید و انصاف و راستی
۷۰
تیغش برآورد ز سر ظالمان دمار
۷۱
تنها روند قافله از امن و عدل او
۷۲
بی‌رهنمای و بدرقه در کوه و در قفار
۷۳
ازگرگ، میش یاد نیارد به ساده دشت
۷۴
وز باز کبک باک ندارد به کوهسار
۷۵
وانجاکه جود باید و احسان و مکرمت
۷۶
ابری بودکه موج زند در دلش بخار
۷۷
به‌زان دهد صِلَتْ‌ که کند مادح آرزو
۷۸
مه‌ زان دهد عطا که کند زایر انتظار
۷۹
باشد دو چیز مختلف از جود او به‌هم
۸۰
آسایش افاضل و رنج خزینه‌دار
۸۱
وانجا که حلم‌ باید و بخشایش گناه
۸۲
عَفْوش خبر دهد که رحیم‌ است و بردبار
۸۳
جرم‌ گناهکار کند عفو بیش از آنک
۸۴
در پیش او زبان بگشاید به اعتذار
۸۵
هنگام عفو و رحمت او در مناظره
۸۶
از بیگناه چیره‌تر آید گناهکار
۸۷
وانجا که رزم باید و پیکار و تاختن
۸۸
بر مرکب شجاعت و مردی بود سوار
۸۹
گاهی کند حصار چو صحرا زعزم خویش‌
۹۰
گاهی به جزم خویش ز صحرا کند حصار
۹۱
تیغش ز دور عرضه کند صورت اجل
۹۲
بر پیل کارزاری و بر شیر مرغزار
۹۳
دندان شیر در دهن از خون چنان کند
۹۴
کاندر کفیده نار بود دانه‌های نار
۹۵
زیبد کزان جهان به نظاره به این جهان
۹۶
آیند جان رستم و جان سفندیار
۹۷
تا چون بگیرد او به سنانی هزار خصم
۹۸
بوسند دست او به زمانی هزار بار
۹۹
شخصی به‌این صفت‌ که شنیدست در جهان
۱۰۰
اندر شمار یک تن و اندر هنر هزار
۱۰۱
گویی نگاشته است یکی صورت از هنر
۱۰۲
هنگام آفرینش او آفریدگار
۱۰۳
ای روز بار تو دل زوّار پر نشاط
۱۰۴
وی روز رزم تو سر حَسّاد پر خمار
۱۰۵
میدان تو مگر عرصات است روز رزم
۱۰۶
ایوان تو مگر عرفات است روز بار
۱۰۷
زان اختیاری از امرا شاه و خواجه را
۱۰۸
کان از ملوک و این ز وزیران شد اختیار
۱۰۹
چون هر دو را به‌ دیدن روی تو بود رای
۱۱۰
روی از دیار خویش نهادی برین دیار
۱۱۱
مردانه‌وار ریگ بیابان گذاشتی
۱۱۲
با لشکری چو ریگ بیابان‌، گه شمار
۱۱۳
از فرّ پادشاه تو را یمن بر یمین
۱۱۴
وز دولت وزیر تو را یُسر بر یسار
۱۱۵
دریای بی‌کنار وزیرست و پادشاه
۱۱۶
عالم ز موج هر دو پر از درّ شاهوار
۱۱۷
تا تو ز رود بار به پیروزی آمدی
۱۱۸
چون کوه آهنین سوی دریای بی‌کنار
۱۱۹
گویی جهان به خواب همی بیند ای عجب
۱۲۰
کوه آمده ز جانب دریا به رود بار
۱۲۱
ای حق‌گزار خواجه و خدمتگزار شاه
۱۲۲
خدمتگزار چون تو که دیده است و حق گذار
۱۲۳
من بنده مدح تاجوران‌ گفته‌ام بسی
۱۲۴
وان مدح در زمانه زمن هست یادگار
۱۲۵
دانند خدمت من و دارند حرمتم
۱۲۶
شاه بلند بخت و وزیر بزرگوار
۱۲۷
کردم تو را پرستش و کردم ستایشت
۱۲۸
تا یابم از ستایش تو عزّ و افتخار
۱۲۹
روزم شود خجسته چو گویی مرا بیا
۱۳۰
طبعم شود گشاده چو گویی مرا بیار
۱۳۱
تا با رضا و شکر بقا و عُلوّ بُوَد
۱۳۲
بادت مدام ساخته اسباب هر چهار
۱۳۳
راضی ز تو شهنشه و شاکر ز تو وزیر
۱۳۴
باقی به تو عشیرت و عالی به تو تبار
۱۳۵
تا قار قیر باشد در لفظ فارسی
۱۳۶
چونانکه در عبارت ترکی است برف قار
۱۳۷
بادا چنانکه قار به ترکی سر عدوت
۱۳۸
مویت چنانکه در لغت بارسی است قار
۱۳۹
تا باشد از دو جامه شب و روز را سَلَب
۱۴۰
کان هر دو را زظلمت و نورست پود و تار
۱۴۱
روشن چو روز باد همیشه شب ولیت
۱۴۲
چون شب همیشه روز معادیت باد تار
۱۴۳
بر دشمنان دولت شاه زمانه باد
۱۴۴
از رزم و کارزار تو همواره کار زار
۱۴۵
از تو بساط مملکتش را رسیده زود
۱۴۶
یک سر به قیروان و دگر سر به قندهار
ارتباط‌ها، وضعیت بازبینی و جزئیات پژوهش این شعر

دانش و پژوهش این شعر

بررسی‌نشده
۰ ارتباط تأییدشده۰ پیش‌نویس۰ نیازمند تصمیم۰ موجودیت مرتبط
هنوز ارتباط پژوهشی برای این شعر ثبت نشده است.

از این شعر به پژوهش بروید

موضوع خود را وارد کنید؛ شاعر و اثرِ این شعر در محدوده باقی می‌مانند.