متن اصلی فارسی · بدون ترجمهٔ خودکاربازگشت به اثرآثار این شاعربررسی معنای ادبی ↓
مولوی · مثنوی معنوی

بخش ۶۱ - وصیت کردن پیغامبر علیه السلام مر آن بیمار را و دعا آموزانیدنش

متن شعر در مرکز صفحه؛ ابزار پژوهش در صورت نیاز در دسترس است.

۱
گفت پیغامبر مر آن بیمار را
۲
این بگو کای سهل‌کن دشوار را
۳
آتنا فی دار دنیانا حسن
۴
آتنا فی دار عقبانا حسن
۵
راه را بر ما چو بستان کن لطیف
۶
منزل ما خود تو باشی ای شریف
۷
مؤمنان در حشر گویند ای ملک
۸
نی که دوزخ بود راه مشترک
۹
مؤمن و کافر برو یابد گذار
۱۰
ما ندیدیم اندرین ره دود و نار
۱۱
نک بهشت و بارگاه آمنی
۱۲
پس کجا بود آن گذرگاه دنی
۱۳
پس ملک گوید که آن روضهٔ خضر
۱۴
که فلان جا دیده‌اید اندر گذر
۱۵
دوزخ آن بود و سیاستگاه سخت
۱۶
بر شما شد باغ و بستان و درخت
۱۷
چون شما این نفس دوزخ‌خوی را
۱۸
آتشی گبر فتنه‌جوی را
۱۹
جهدها کردید و او شد پر صفا
۲۰
نار را کشتید از بهر خدا
۲۱
آتش شهوت که شعله می‌زدی
۲۲
سبزهٔ تقوی شد و نور هدی
۲۳
آتش خشم از شما هم حلم شد
۲۴
ظلمت جهل از شما هم علم شد
۲۵
آتش حرص از شما ایثار شد
۲۶
و آن حسد چون خار بد گلزار شد
۲۷
چون شما این جمله آتشهای خویش
۲۸
بهر حق کشتید جمله پیش پیش
۲۹
نفس ناری را چو باغی ساختید
۳۰
اندرو تخم وفا انداختید
۳۱
بلبلان ذکر و تسبیح اندرو
۳۲
خوش سرایان در چمن بر طرف جو
۳۳
داعی حق را اجابت کرده‌اید
۳۴
در جحیم نفس آب آورده‌اید
۳۵
دوزخ ما نیز در حق شما
۳۶
سبزه گشت و گلشن و برگ و نوا
۳۷
چیست احسان را مکافات ای پسر
۳۸
لطف و احسان و ثواب معتبر
۳۹
نی شما گفتید ما قربانییم
۴۰
پیش اوصاف بقا ما فانییم
۴۱
ما اگر قلاش و گر دیوانه‌ایم
۴۲
مست آن ساقی و آن پیمانه‌ایم
۴۳
بر خط و فرمان او سر می‌نهیم
۴۴
جان شیرین را گروگان می‌دهیم
۴۵
تا خیال دوست در اسرار ماست
۴۶
چاکری و جانسپاری کار ماست
۴۷
هر کجا شمع بلا افروختند
۴۸
صد هزاران جان عاشق سوختند
۴۹
عاشقانی کز درون خانه‌اند
۵۰
شمع روی یار را پروانه‌اند
۵۱
ای دل آنجا رو که با تو روشنند
۵۲
وز بلاها مر ترا چون جوشنند
۵۳
بر جنایاتت مواسا می‌کنند
۵۴
در میان جان ترا جا می‌کنند
۵۵
زان میان جان ترا جا می‌کنند
۵۶
تا ترا پر باده چون جا می‌کنند
۵۷
در میان جان ایشان خانه گیر
۵۸
در فلک خانه کن ای بدر منیر
۵۹
چون عطارد دفتر دل وا کنند
۶۰
تا که بر تو سرها پیدا کنند
۶۱
پیش خویشان باش چون آواره‌ای
۶۲
بر مه کامل زن ار مه پاره‌ای
۶۳
جزو را از کل خود پرهیز چیست
۶۴
با مخالف این همه آمیز چیست
۶۵
جنس را بین نوع گشته در روش
۶۶
غیبها بین عین گشته در رهش
۶۷
تا چو زن عشوه خری ای بی‌خرد
۶۸
از دروغ و عشوه کی یابی مدد
۶۹
چاپلوس و لفظ شیرین و فریب
۷۰
می‌ستانی می‌نهی چون زن به جیب
۷۱
مر ترا دشنام و سیلی شهان
۷۲
بهتر آید از ثنای گمرهان
۷۳
صفع شاهان خور مخور شهد خسان
۷۴
تا کسی گردی ز اقبال کسان
۷۵
زانک ازیشان خلعت و دولت رسد
۷۶
در پناه روح جان گردد جسد
۷۷
هر کجا بینی برهنه و بی‌نوا
۷۸
دان که او بگریختست از اوستا
۷۹
تا چنان گردد که می‌خواهد دلش
۸۰
آن دل کور بد بی‌حاصلش
۸۱
گر چنان گشتی که استا خواستی
۸۲
خویش را و خویش را آراستی
۸۳
هر که از استا گریزد در جهان
۸۴
او ز دولت می‌گریزد این بدان
۸۵
پیشه‌ای آموختی در کسب تن
۸۶
چنگ اندر پیشهٔ دینی بزن
۸۷
در جهان پوشیده گشتی و غنی
۸۸
چون برون آیی ازینجا چون کنی
۸۹
پیشه‌ای آموز کاندر آخرت
۹۰
اندر آید دخل کسب مغفرت
۹۱
آن جهان شهریست پر بازار و کسب
۹۲
تا نپنداری که کسب اینجاست حسب
۹۳
حق تعالی گفت کین کسب جهان
۹۴
پیش آن کسبست لعب کودکان
۹۵
همچو آن طفلی که بر طفلی تند
۹۶
شکل صحبت‌کن مساسی می‌کند
۹۷
کودکان سازند در بازی دکان
۹۸
سود نبود جز که تعبیر زمان
۹۹
شب شود در خانه آید گرسنه
۱۰۰
کودکان رفته بمانده یک تنه
۱۰۱
این جهان بازی‌گهست و مرگ شب
۱۰۲
باز گردی کیسه خالی پر تعب
۱۰۳
کسب دین عشقست و جذب اندرون
۱۰۴
قابلیت نور حق را ای حرون
۱۰۵
کسب فانی خواهدت این نفس خس
۱۰۶
چند کسب خس کنی بگذار بس
۱۰۷
نفس خس گر جویدت کسب شریف
۱۰۸
حیله و مکری بود آن را ردیف
ارتباط‌ها، وضعیت بازبینی و جزئیات پژوهش این شعر

دانش و پژوهش این شعر

نیازمند بازبینی
۰ ارتباط تأییدشده۰ پیش‌نویس۸ نیازمند تصمیم۸ موجودیت مرتبط

پیش‌نویس‌ها و پیشنهادها

هنوز واقعیت تأییدشده نیستند
پیشنهادیبه‌کارگیری نماد

شمع و پروانه

پیشنهاد واژگانی؛ سرنخ پژوهشهم‌خوانی واژه، اثبات معنا یا نقش ادبی نیست؛ متن را بررسی کنید.ارجاع در سطح شعر است؛ بیت دقیق ثبت نشده است.

به‌کارگیری نماد ← شمع و پروانه

Matched curated alias: شمع; editorial status: suggested

۱ شاهد متنی
بیت دقیق و نقل‌قول در این رکورد ثبت نشده؛ ارجاع فعلی فقط به شعر است.
۰ بیت · رابطهٔ منتقل‌شده
Vira
پیشنهادیبه‌کارگیری نماد

می و جام

پیشنهاد واژگانی؛ سرنخ پژوهشهم‌خوانی واژه، اثبات معنا یا نقش ادبی نیست؛ متن را بررسی کنید.ارجاع در سطح شعر است؛ بیت دقیق ثبت نشده است.

به‌کارگیری نماد ← می و جام

Matched curated alias: می; editorial status: suggested

۱ شاهد متنی
بیت دقیق و نقل‌قول در این رکورد ثبت نشده؛ ارجاع فعلی فقط به شعر است.
۰ بیت · رابطهٔ منتقل‌شده
Vira
پیشنهادیبازنمایی کهن‌الگو

ساقی واسطه

پیشنهاد واژگانی؛ سرنخ پژوهشهم‌خوانی واژه، اثبات معنا یا نقش ادبی نیست؛ متن را بررسی کنید.ارجاع در سطح شعر است؛ بیت دقیق ثبت نشده است.

بازنمایی کهن‌الگو ← ساقی واسطه

Matched curated alias: ساقی; editorial status: suggested

۱ شاهد متنی
بیت دقیق و نقل‌قول در این رکورد ثبت نشده؛ ارجاع فعلی فقط به شعر است.
۰ بیت · رابطهٔ منتقل‌شده
Vira
پیشنهادیبازنمایی کهن‌الگو

معشوق آرمانی

پیشنهاد واژگانی؛ سرنخ پژوهشهم‌خوانی واژه، اثبات معنا یا نقش ادبی نیست؛ متن را بررسی کنید.ارجاع در سطح شعر است؛ بیت دقیق ثبت نشده است.

بازنمایی کهن‌الگو ← معشوق آرمانی

Matched curated alias: یار; editorial status: suggested

۱ شاهد متنی
بیت دقیق و نقل‌قول در این رکورد ثبت نشده؛ ارجاع فعلی فقط به شعر است.
۰ بیت · رابطهٔ منتقل‌شده
Vira
پیشنهادیبازنمایی کهن‌الگو

عاشق جوینده

پیشنهاد واژگانی؛ سرنخ پژوهشهم‌خوانی واژه، اثبات معنا یا نقش ادبی نیست؛ متن را بررسی کنید.ارجاع در سطح شعر است؛ بیت دقیق ثبت نشده است.

بازنمایی کهن‌الگو ← عاشق جوینده

Matched curated alias: عاشق; editorial status: suggested

۱ شاهد متنی
بیت دقیق و نقل‌قول در این رکورد ثبت نشده؛ ارجاع فعلی فقط به شعر است.
۰ بیت · رابطهٔ منتقل‌شده
Vira
پیشنهادیشامل شخصیت

معشوق

پیشنهاد واژگانی؛ سرنخ پژوهشهم‌خوانی واژه، اثبات معنا یا نقش ادبی نیست؛ متن را بررسی کنید.ارجاع در سطح شعر است؛ بیت دقیق ثبت نشده است.

شامل شخصیت ← معشوق

Matched curated alias: یار; editorial status: suggested

۱ شاهد متنی
بیت دقیق و نقل‌قول در این رکورد ثبت نشده؛ ارجاع فعلی فقط به شعر است.
۰ بیت · رابطهٔ منتقل‌شده
Vira
پیشنهادیشامل شخصیت

عاشق

پیشنهاد واژگانی؛ سرنخ پژوهشهم‌خوانی واژه، اثبات معنا یا نقش ادبی نیست؛ متن را بررسی کنید.ارجاع در سطح شعر است؛ بیت دقیق ثبت نشده است.

شامل شخصیت ← عاشق

Matched curated alias: عاشق; editorial status: suggested

۱ شاهد متنی
بیت دقیق و نقل‌قول در این رکورد ثبت نشده؛ ارجاع فعلی فقط به شعر است.
۰ بیت · رابطهٔ منتقل‌شده
Vira
پیشنهادیشامل شخصیت

ساقی

پیشنهاد واژگانی؛ سرنخ پژوهشهم‌خوانی واژه، اثبات معنا یا نقش ادبی نیست؛ متن را بررسی کنید.ارجاع در سطح شعر است؛ بیت دقیق ثبت نشده است.

شامل شخصیت ← ساقی

Matched curated alias: ساقی; editorial status: suggested

۱ شاهد متنی
بیت دقیق و نقل‌قول در این رکورد ثبت نشده؛ ارجاع فعلی فقط به شعر است.
۰ بیت · رابطهٔ منتقل‌شده
Vira

از این شعر به پژوهش بروید

موضوع خود را وارد کنید؛ شاعر و اثرِ این شعر در محدوده باقی می‌مانند.