قصه خاقان با برادرزاده
متن شعر در مرکز صفحه؛ ابزار پژوهش در صورت نیاز در دسترس است.
۱
برادر بد آن شاه را ســـــــــــروری
۲
خنیده به مردی به هر کشــــــوری
۳
پدرشان ز گیتی چو بربست رخــت
۴
شدند این دو جـــــوینده تاج و تخت
۵
زمانی نشدشان دل از جنگ سیــــر
۶
سرانجام خاقان یغــــــر گشت چیر
۷
برادرش کشته شد از پیـــــــش اوی
۸
پس ماند از او ســرکشی کینه‌جوی
۹
دلیری که نامش تکین‌تاش بـــــــــود
۱۰
همه ساله با عمّ بــــــه پرخاش بود
۱۱
نهان هر گهی تاختن ساختــــــــــــی
۱۲
بـــــــــــــه تاراج بومش برانداختی
۱۳
زمانی ز کین پدر توختــــــــــــــــن
۱۴
نیاســــــــودی از غارت و سوختن
۱۵
یکی بهره بگرفته بد کشـــــــــورش
۱۶
شکسته بســــی گونه‌گون لشکرش
۱۷
همین هفته کآمد سپهبد فــــــــــــراز
۱۸
همی خواست آمــد سوی جنگ باز
۱۹
در اندیشه خاقان گرفتار بـــــــــــود
۲۰
کش از هر دوسو رزم و پیکار بــود
۲۱
به هم با مهان انجمن کرد و گفـــت
۲۲
که گردن ندانم چــــــــه دارد نهفت
۲۳
از این پهلوان وز برادر پســــــــــر
۲۴
ندانم چــــــــــه آورد خواهم به سر
۲۵
ز دو رویه دشمن ندانم برســـــــــت
۲۶
نــــــه پیداست کاختر کرا یاورست
۲۷
چنانم که سرگشته‌ای روز تنـــــــگ
۲۸
رهش پیش غرقاب وز پـس نهنگ
۲۹
کنون چاره جویید تا چون کنیــــــــم
۳۰
که این خار از پــــــای بیرون کنیم
۳۱
ره آموز و روزه ده و چاره گــــــر
۳۲
بوند این سه ســـــر بی پدر را پدر
۳۳
بسی رأی زد هر کس از روی کـار
۳۴
سرانجام گفتند کـــــــــــای شهریار
۳۵
چـــــــــــو آتش نمایدت از دور دود
۳۶
از آن بــه که سوزدت نزدیک زود
۳۷
شهان و بـــــــــــزرگان روی زمین
۳۸
چه فـــرخ پدرت و چه فغفور چین
۳۹
همه باژ ضحـــــــــــــاک را داده‌اند
۴۰
ز کامش بـــــــــــرون گام ننهاده‌اند
۴۱
فـــــــریدون از او به به‌فرنگ و فر
۴۲
همیدون بـــــــــه داد و نژاد و گهر
۴۳
گراو را تو فرمان بری ننگ نیست
۴۴
ترا با سپهــــــــدار او جنگ نیست
۴۵
هـــــر ان ریش کز مرهم آید به راه
۴۶
تو داعش کنـــــــــی پیش گردد تباه
۴۷
همه کاخ و ایوان به بزم و به خوان
۴۸
بیارای و این پهلوان را بخــــــوان
۴۹
بــــر او بر شمر هدیه چندان ز گنج
۵۰
کس آسان شود هرچه دیدست رنج
۵۱
پـــــــــــس آن گه بدو از برادر پسر
۵۲
بخوان نامه هـــــای گله سر به سر
۵۳
کـــــه او خود ز دشمن کشد کین تو
۵۴
نهد بـــــــــــــر سپهر برین زین تو
۵۵
به‌دست کسان چون توان گشت شیر
۵۶
نباید تـــــــــــــــرا پیش او شد دلیر
۵۷
پسندید خاقان و پیش گـــــــــــــــوان
۵۸
بفرمود پاسخ ســـــــــــــوی پهلوان
۵۹
پس از نام و یاد جهان آفـــــــــــرین
۶۰
ز دل بر سپهبد گرفت آفــــــــــرین
۶۱
دگــــــر گفت کز باژ و هدیه ز گنج
۶۲
دهم هـــر چه گویی، ندارم به رنج
۶۳
ســــــــــزد شاه ایران اگر سرکشیت
۶۴
که او را چـــــو گرد لشکر کشست
۶۵
اگـــــــر خواهد از من شه نام جوی
۶۶
فرستم سرم بـــــــر طبق پیش اوی
۶۷
بدیـــــــــــــن باژ دو دیده گوهر کنم
۶۸
ز تن پوستم بـــــــــــــــدره زر کنم
۶۹
ولــــــــــــــی ارزو دارم از تو یکی
۷۰
که آری بـــــــه کاخم درنگ اندکی
۷۱
بــــــــــوی شاد یک هفته مهمان من
۷۲
بیارای این میهن و مان مـــــــــــن
۷۳
به جای فریدون اگــــــــــــر دانی ام
۷۴
گز این آرزو شــــــــــاد گردانی ام
۷۵
فرستاده را بـــــــــــــاره خویش داد
۷۶
وز انـــــــــدازه دیبا و زرّ بیش داد
۷۷
کسی کردش و شـــــد فرسته چو باد
۷۸
پیام آنچه بـــــــــد گفت و نامه بداد
۷۹
سپهدار از آن گفتهـــــا گشت رام
۸۰
که پیغام بد بـــــــــــــا نوید و خرام
۸۱
ســـــــــــوی شاه با لشکر آغاز کرد
۸۲
وز ان روی خاقان بشد ســـاز کرد
۸۳
هـــــــــــــــزار اسپ از فسیله گزید
۸۴
دوره ده هـــــــزار از بره سربرید
۸۵
ز گاوان فربه همــــــــی چهل هزار
۸۶
ز نخچیر و مرغتن فزون از شمار
۸۷
دو ره صد هــــــــــزار دگر گوسفند
۸۸
همه کشت و بردشت و صحرافکند
۸۹
پذیره بـــــــــــــــــه پیش سپهدار شد
۹۰
چــــو یکجای دیدارشان باز شد
۹۱
به بر یکدگر را هـــــم از پشت زین
۹۲
گرفتند این شـــــاد از آن آن از این
۹۳
به یکجای بودند هــــــوش هر دوان
۹۴
همه راه هم پرسش و هـــــــم عنان
۹۵
سپهدار با هر که بــــــــــود از سپاه
۹۶
نشستند بر خــــوان هم از گرد راه
۹۷
ز هر خوردنی ســـــاز چندان گروه
۹۸
یکی دشت بــد گردش اندر دو کوه
۹۹
پـــــر از گور و نخچیر کوهش همه
۱۰۰
به دشت اندر از گور و آهو رمـــه
۱۰۱
به هر گام جامی پـــــــر از لعل می
۱۰۲
طبق‌های نقــــــــــل و درم زیرپی
۱۰۳
رده در رده کاسه و خــــوان و جام
۱۰۴
فروزان به مجمر دورن عود خــام
۱۰۵
به زیـــــــــر از طوایف نهفته زمین
۱۰۶
ز بر کله در کله دیبــــــــــای چین
۱۰۷
سپاهی ز شهد و شکــــــــــر ساخته
۱۰۸
همه نیزه در دست و تیغ آختـــــــه
۱۰۹
گروهی بــــــــــــه پیکار رفته فراز
۱۱۰
گروهـــــی به نخچیر با یوز و باز
۱۱۱
ز حلوا به هـــــــــــر صفی میوه‌دار
۱۱۲
همه برکشان شکــــــــــرّ و قند بار
۱۱۳
طبق‌ها و جـــــــام از کران تا کران
۱۱۴
به مشک و می اندوده و زعفــران
۱۱۵
سپهریست هــــــــــر جام گفتی مگر
۱۱۶
مهش انگبین و ستاره شکــــــــــــر
۱۱۷
کمربسته در پیــــــش خوبان پرست
۱۱۸
همه باده و بــــــــاد بیزان به دست
۱۱۹
چنان روشن از مــــــی بلورین ایاغ
۱۲۰
کز او کور دیده به‌شب بی‌چـــراغ
۱۲۱
دم نای هــــر جای و چنگ و رباب
۱۲۲
پراکنده مستان بــــــــــر آتش کباب
۱۲۳
گرفته خورش‌هـــا همه کوه و دشت
۱۲۴
کشان پیشــکار آب و دستاروطشت
۱۲۵
به بوی خورش‌هــــــــــا ددان تاخته
۱۲۶
زبر در هوا مــــــرغ صف ساخته
۱۲۷
نسشته به خــــــــوان یکسر ایرانیان
۱۲۸
همه چینیان پیش بسته میــــــــــــان
۱۲۹
شب و روز خاقان پرستش نمـــــای
۱۳۰
کمربسته پیش سپهبد به پـــــــــــای
۱۳۱
جدا خوانش هر روز دادی بــــلاش
۱۳۲
یکی ابر بد ویژه دینار پـــــــــــاش
۱۳۳
ســــــــــــــــر هفته آمد نوندی فراز
۱۳۴
که آورد لشکر تکین‌تاش بـــــــــاز
۱۳۵
زناکه خروشــــــــــــی برآمد به ابر
۱۳۶
شد آن بزم بر سان کام هژیـــــــــر
۱۳۷
سپهبد به‌خاقان یغـــــر گفت چیست
۱۳۸
چه‌لشکر رسید و تکین‌تاش کیست
۱۳۹
بگسترد خاقان ســـــــــخن سربه‌سر
۱۴۰
گله هر چه بدش از برادر پســــــر
۱۴۱
سپهــــــدار گفت اینست غمری دلیر
۱۴۲
کز اینسان از سر خویش سیــــــــر
۱۴۳
مـــــن اینجا و او رزمکوش آمدست
۱۴۴
همانا که خونش به جوش آمدســت
۱۴۵
یکست ابلهان را شتـــــاب و شکیب
۱۴۶
سواران بد را چه بالا چه شیـــــب
۱۴۷
ترا دل بدین غــــــــــــــم نباید سپرد
۱۴۸
که تنها بس او را نریمان گـــــــرد
۱۴۹
گرش صدهـــــــزاراند گردان جنگ
۱۵۰
همه درگه جنگ و کین تیز چنـگ
۱۵۱
ببینی که چــــون گویم ای شیر هین
۱۵۲
که خونشان ستاند به شمشیر کیـــن
۱۵۳
چنان کن که شبــــگیر با یوز و باز
۱۵۴
خرامیم مر جنگ را پیشبـــــــــــاز
۱۵۵
می و بزم کاینجاست آنجــــــــا بریم
۱۵۶
نریمان زند تیغ و ما می‌خوریــــــم
۱۵۷
من از ویژه‌گردان گزینم هــــــــزار
۱۵۸
تو بگزین هم از لشکر اندک سوار
۱۵۹
بدان تا چـــــــــــــو اندک نماید سپاه
۱۶۰
دلیری کند دشمن، آید بــــــــــه راه
۱۶۱
مگر ناگهش ســـــــــــر به دام آورم
۱۶۲
وز این کار فرجـــــــــام نام آوردم
۱۶۳
چــــــــــــو پرّ حواصل برآورد زاغ
۱۶۴
برافروخت ز ایوان نیلــــــی چراغ
۱۶۵
همان نامزد کرد انـــــــــــــدک سپاه
۱۶۶
ببردند و راندند یــــــــک هفته راه
۱۶۷
به‌بزم و به‌نخچیر برکوه و دشـــت
۱۶۸
چنین تا به ژی دیدار گشــــــــــــت
۱۶۹
بر آن تیغ بژ از بر کوهــــــــــــسار
۱۷۰
تکین‌تاش با جنگیان ده‌هــــــــــزار
۱۷۱
بگفتند از ایران دلیری ستـــــــــرگ
۱۷۲
رسیدست نو با سپاهی بــــــــزرگ
۱۷۳
ز خاقان یغر جنگ تــــو خواستست
۱۷۴
وز ایران نبرد ترا خاستســــــــــت
۱۷۵
ز تیغ بژ آمد به پایین کـــــــــــــــوه
۱۷۶
بزد صف کین با سپه همگــــــروه
۱۷۷
نیامدش باک از دلیری که بـــــــــود
۱۷۸
چو گرد سپه دیــــــــد بشتافت زود