متن اصلی فارسی · بدون ترجمهٔ خودکاربازگشت به اثرآثار این شاعربررسی معنای ادبی ↓
نظامی · خمسه

بخش ۷۱ - پاسخ دادن شیرین خسرو را

متن شعر در مرکز صفحه؛ ابزار پژوهش در صورت نیاز در دسترس است.

۱
دگر ره لعبت طاوس پیکر
۲
گشاد ز درج لؤلؤ تنگ شکر
۳
روان کرد از عقیق آن نقش زیبا
۴
سخن‌هائی نگارین‌تر ز دیبا
۵
کزان افزون که دوران جهانست
۶
شب و روز و زمین و آسمانست
۷
جهانداور جهاندار جهان باد
۸
زمانه حکم کش او حکمران باد
۹
به فراشی کواکب در جنابش
۱۰
به سرهنگی سعادت در رکابش
۱۱
مرا در دل ز خسرو صد غبار است
۱۲
ز شاهی بگذر آن دیگر شمار است
۱۳
هنوزم ناز دولت مینمائی
۱۴
هنوز از راه جباری در آئی
۱۵
هنوزت در سر از شاهی غرور است
۱۶
دریغا کاین غرور از عشق دور است
۱۷
تو از عشق من و من بی نیازی
۱۸
ترا شاهی رسد یا عشقبازی
۱۹
درین گرمی که باد سرد باید
۲۰
دل آسانست با دل درد باید
۲۱
نیاز آرد کسی کو عشق باز است
۲۲
که عشق از بی‌نیازان بی‌نیاز است
۲۳
نسازد عاشقی با سرفرازی
۲۴
که بازی برنتابد عشق بازی
۲۵
من آن مرغم که بر گل‌ها پریدم
۲۶
هوای گرم تابستان ندیدم
۲۷
چو گل بودم ملک بانوی سقلاب
۲۸
کنون دژ بانوی شیشه‌ام چو جلاب
۲۹
چو سبزه لب به شیر برف شستم
۳۰
چو گل بر چشمه‌های سرد رستم
۳۱
درین گور گلین و قصر سنگین
۳۲
به امید تو کردم صبر چندین
۳۳
چو زر پالودم از گرمی کشیدن
۳۴
فسردم چون یخ از سردی چشیدن
۳۵
نه دستی کین جرس بر هم توان زد
۳۶
نه غمخواری که با او دم توان زد
۳۷
همه وقتی ترا پنداشتم یار
۳۸
همه جائی ترا خواندم وفادار
۳۹
تو هرگز در دلم جائی نکردی
۴۰
چو دلداران مدارائی نکردی
۴۱
مرا دیگر ز کشتن کی بود بیم
۴۲
که جان کردم به شمشیر تو تسلیم
۴۳
ترازو بر زمین چون یابد آهنگ
۴۴
حسابش خاک بهتر داند از سنگ
۴۵
گرم عقلی بود جائی نشینم
۴۶
وگرنه بینم از خود آنچه بینم
۴۷
گر از من خود نیاید هیچ کاری
۴۸
که بر شاید گرفت از وی شماری
۴۹
زنم چندان تظلم در زمانه
۵۰
که هم تیری نشانم بر نشانه
۵۱
چرا باید که چون من سرو آزاد
۵۲
بود در بند محنت مانده ناشاد
۵۳
هنوزم در دل از خوبی طربهاست
۵۴
هنوزم در سر از شوخی شغب‌هاست
۵۵
هنوزم هندوان آتش پرستند
۵۶
هنوزم چشم چون ترکان مستند
۵۷
هنوزم غنچه گل ناشکفته است
۵۸
هنوزم در دریائی نسفته است
۵۹
هنوزم لب پر آب زندگانیست
۶۰
هنوزم آب در جوی جوانیست
۶۱
رخم سر خیل خوبان طراز است
۶۲
کمینه خیل تاشم کبر و ناز است
۶۳
ولی نعمت ریاحین را نسیمم
۶۴
ولیعهد شکر در یتیمم
۶۵
چراغ از نور من پروانه گردد
۶۶
مه نو بیندم دیوانه گردد
۶۷
عقیق از لعل من بر سر خورد سنگ
۶۸
گل رویم ز روی گل برد رنگ
۶۹
ترنج غبغبم را گر کنی یاد
۷۰
ز نخ بر خود زند نارنج بغداد
۷۱
چو سیب رخ نهم بر دست شاهان
۷۲
سبد واپس برد سیب سپاهان
۷۳
به هر در کز لب و دندان ببخشم
۷۴
دلی بستانم و صد جان ببخشم
۷۵
من آرم در پلنگان سرفرازی
۷۶
غزالان از من آموزند بازی
۷۷
گوزن از حسرت این چشم چالاک
۷۸
ز مژگان زهر پالاید نه تریاک
۷۹
گر آهو یک نظر سوی من آرد
۸۰
خراج گردنم بر گردن آرد
۸۱
به نازی روم را در جستجویم
۸۲
به بوئی باختن در گفتگویم
۸۳
بهار انگشت کش شد در نکوئی
۸۴
هر انگشتم و صد چون است گوئی
۸۵
بدین‌تری که دارد طبع مهتاب
۸۶
نیارد ریختن بر دست من آب
۸۷
چو یاقوتم نبیذ خام گیرد
۸۸
برشوت با طبرزد جام گیرد
۸۹
بهشت از قصر من دارد بسی نور
۹۰
عیار از نار پستانم برد حور
۹۱
به غمزه گرچه ترکی دل ستانم
۹۲
به بوسه دل نوازی نیز دانم
۹۳
ز بس کاورده‌ام در چشم هانور
۹۴
ز ترکان تنگ چشمی کرده‌ام دور
۹۵
ز تنگی کس به چشمم در نیاید
۹۶
کسی با تنگ چشمان بر نیاید
۹۷
چو بر مه مشگ را زنجیر سازم
۹۸
بسا شیرا کزو نخجیر سازم
۹۹
چو لعلم با شکر ناورد گیرد
۱۰۰
تو مرد آر آنگهی نامرد گیرد
۱۰۱
شکر همشیره دندان من شد
۱۰۲
وفا هم شهری پیمان من شد
۱۰۳
جهانی ناز دارم صد جهان شرم
۱۰۴
دری در خشم دارم صد در آزرم
۱۰۵
لب لعلم همان شکر فشانست
۱۰۶
سر زلفم همان دامن کشانست
۱۰۷
ز خوش نقلی که می در جام ریزم
۱۰۸
شکر در دامن بادام ریزم
۱۰۹
اگرچه نار سیمین گشت سیبم
۱۱۰
همان عاشق کش عاقل فریبم
۱۱۱
رخم روزی که بفروزد جهان را
۱۱۲
به زرنیخی فروشد ارغوان را
۱۱۳
ز رعنائی که هست این نرگس مست
۱۱۴
نیالاید به خون هر کسی دست
۱۱۵
چه شورشها که من دارم درین سر
۱۱۶
چه مسکینان که من کشتم بر این در
۱۱۷
برو تا بر تو نگشایم به خون دست
۱۱۸
که در گردن چنین خونم بسی هست
۱۱۹
نخورده زخم دست راست بردار
۱۲۰
به دست چپ کند عشقم چنین کار
۱۲۱
تو سنگین دل شدی من آهنین جان
۱۲۲
چنان دل را نشاید جز چنین جان
ارتباط‌ها، وضعیت بازبینی و جزئیات پژوهش این شعر

دانش و پژوهش این شعر

نیازمند بازبینی
۰ ارتباط تأییدشده۰ پیش‌نویس۷ نیازمند تصمیم۷ موجودیت مرتبط

پیش‌نویس‌ها و پیشنهادها

هنوز واقعیت تأییدشده نیستند
پیشنهادیبه‌کارگیری نماد

گل و بلبل

پیشنهاد واژگانی؛ سرنخ پژوهشهم‌خوانی واژه، اثبات معنا یا نقش ادبی نیست؛ متن را بررسی کنید.ارجاع در سطح شعر است؛ بیت دقیق ثبت نشده است.

به‌کارگیری نماد ← گل و بلبل

Matched curated alias: گل; editorial status: suggested

۱ شاهد متنی
بیت دقیق و نقل‌قول در این رکورد ثبت نشده؛ ارجاع فعلی فقط به شعر است.
۰ بیت · رابطهٔ منتقل‌شده
Vira
پیشنهادیبه‌کارگیری نماد

شمع و پروانه

پیشنهاد واژگانی؛ سرنخ پژوهشهم‌خوانی واژه، اثبات معنا یا نقش ادبی نیست؛ متن را بررسی کنید.ارجاع در سطح شعر است؛ بیت دقیق ثبت نشده است.

به‌کارگیری نماد ← شمع و پروانه

Matched curated alias: پروانه; editorial status: suggested

۱ شاهد متنی
بیت دقیق و نقل‌قول در این رکورد ثبت نشده؛ ارجاع فعلی فقط به شعر است.
۰ بیت · رابطهٔ منتقل‌شده
Vira
پیشنهادیبه‌کارگیری نماد

می و جام

پیشنهاد واژگانی؛ سرنخ پژوهشهم‌خوانی واژه، اثبات معنا یا نقش ادبی نیست؛ متن را بررسی کنید.ارجاع در سطح شعر است؛ بیت دقیق ثبت نشده است.

به‌کارگیری نماد ← می و جام

Matched curated alias: می; editorial status: suggested

۱ شاهد متنی
بیت دقیق و نقل‌قول در این رکورد ثبت نشده؛ ارجاع فعلی فقط به شعر است.
۰ بیت · رابطهٔ منتقل‌شده
Vira
پیشنهادیبازنمایی کهن‌الگو

معشوق آرمانی

پیشنهاد واژگانی؛ سرنخ پژوهشهم‌خوانی واژه، اثبات معنا یا نقش ادبی نیست؛ متن را بررسی کنید.ارجاع در سطح شعر است؛ بیت دقیق ثبت نشده است.

بازنمایی کهن‌الگو ← معشوق آرمانی

Matched curated alias: یار; editorial status: suggested

۱ شاهد متنی
بیت دقیق و نقل‌قول در این رکورد ثبت نشده؛ ارجاع فعلی فقط به شعر است.
۰ بیت · رابطهٔ منتقل‌شده
Vira
پیشنهادیبازنمایی کهن‌الگو

عاشق جوینده

پیشنهاد واژگانی؛ سرنخ پژوهشهم‌خوانی واژه، اثبات معنا یا نقش ادبی نیست؛ متن را بررسی کنید.ارجاع در سطح شعر است؛ بیت دقیق ثبت نشده است.

بازنمایی کهن‌الگو ← عاشق جوینده

Matched curated alias: عاشق; editorial status: suggested

۱ شاهد متنی
بیت دقیق و نقل‌قول در این رکورد ثبت نشده؛ ارجاع فعلی فقط به شعر است.
۰ بیت · رابطهٔ منتقل‌شده
Vira
پیشنهادیشامل شخصیت

معشوق

پیشنهاد واژگانی؛ سرنخ پژوهشهم‌خوانی واژه، اثبات معنا یا نقش ادبی نیست؛ متن را بررسی کنید.ارجاع در سطح شعر است؛ بیت دقیق ثبت نشده است.

شامل شخصیت ← معشوق

Matched curated alias: یار; editorial status: suggested

۱ شاهد متنی
بیت دقیق و نقل‌قول در این رکورد ثبت نشده؛ ارجاع فعلی فقط به شعر است.
۰ بیت · رابطهٔ منتقل‌شده
Vira
پیشنهادیشامل شخصیت

عاشق

پیشنهاد واژگانی؛ سرنخ پژوهشهم‌خوانی واژه، اثبات معنا یا نقش ادبی نیست؛ متن را بررسی کنید.ارجاع در سطح شعر است؛ بیت دقیق ثبت نشده است.

شامل شخصیت ← عاشق

Matched curated alias: عاشق; editorial status: suggested

۱ شاهد متنی
بیت دقیق و نقل‌قول در این رکورد ثبت نشده؛ ارجاع فعلی فقط به شعر است.
۰ بیت · رابطهٔ منتقل‌شده
Vira

از این شعر به پژوهش بروید

موضوع خود را وارد کنید؛ شاعر و اثرِ این شعر در محدوده باقی می‌مانند.