متن اصلی فارسی · بدون ترجمهٔ خودکاربازگشت به اثرآثار این شاعربررسی معنای ادبی ↓
نظامی · خمسه

بخش ۷۲ - پاسخ خسرو شیرین را

متن شعر در مرکز صفحه؛ ابزار پژوهش در صورت نیاز در دسترس است.

۱
ملک بار دگر گفت از دل افروز
۲
به گفتن گفتن از ما می‌رود روز
۳
مکن با من حساب خوبروئی
۴
که صد ره خوبتر زانی که گوئی
۵
فروغ چشمی ای دوری ز تو دور
۶
چراغ صبحی ای نور علی نور
۷
به دریا مانی از گوهر فشانی
۸
ولی آب تو آب زندگانی
۹
تو در آیینه دیدی صورت خویش
۱۰
به چشم من دری صدبار ازان بیش
۱۱
ترا گر بر زبان گویم دلارام
۱۲
دهانم پر شکر گردد بدین نام
۱۳
گرت خورشید خوانم نیز هستی
۱۴
که مه را بر فلک رونق شکستی
۱۵
دل شکر دران تاریخ شد تنگ
۱۶
که یاقوت تو بیرون آمد از سنگ
۱۷
سهی سرو آن زمان شد در چمن سست
۱۸
که سیمین نار تو بر نارون رست
۱۹
رطب و استخوان آن شب شکستند
۲۰
که خرمای لبت را نخل بستند
۲۱
ارم را سکه رویت کلید است
۲۲
وصالت چون ارم زان ناپدید است
۲۳
قمر در نیکوی دل داده توست
۲۴
شکر مولای مولا زاده توست
۲۵
گلت چون با شکر هم خواب گردد
۲۶
طبرزد را دهان پر آب گردد
۲۷
به هر مجلس که شهدت خوان درارد
۲۸
به صورتهای مومین جان در آرد
۲۹
صدف چون بر گشاید کامراکام
۳۰
کند در وام از آن دندان در فام
۳۱
گر از یک موی خود نیمی فروشی
۳۲
بخرم گر به اقلیمی فروشی
۳۳
بدین خوبی که رویت رشک ما هست
۳۴
مبین در خود که خودبینی گناهست
۳۵
مبادا چشم کس بر خوبی خویش
۳۶
که زخم چشم خوبی را کند ریش
۳۷
مریز آخر چو بر من پادشاهی
۳۸
بدین سان خون من در بی گناهی
۳۹
اگر شاهی نشان گوهرت کو
۴۰
و گر شیرینی آخر شکرت کو
۴۱
رها کن جنگ و راه صلح بگشای
۴۲
نفاق‌آمیز عذری چند بنمای
۴۳
نه بد گفتم نه بد گوئیست کارم
۴۴
و گر گفتم یکی را صد هزارم
۴۵
اگر چه رسم خوبان تند خوئیست
۴۶
نکوئی نیز هم رسم نکوئیست
۴۷
خداوندان اگر تندی نمایند
۴۸
به رحمت نیز هم لختی گرایند
۴۹
مکن بیداد با یار قدیمی
۵۰
که گر تندی نگارا هم رحیمی
۵۱
چو باد از آتشم تا کی گریزی
۵۲
نه من خاک توام؟ آبم چه ریزی
۵۳
ز تو با آنکه استحقاق دارم
۵۴
سر از طوق نوازش طاق دارم
۵۵
همه دانندگان را هست معلول
۵۶
که باشد مستحق پیوسته محروم
۵۷
مرا تا دل بود دلبر تو باشی
۵۸
ز جان بگذر که جان‌پرور تو باشی
۵۹
گر از بند تو خود جویم جدائی
۶۰
ز بند دل کجا یابم رهائی
۶۱
بس این اسب جفا بر من دواندن
۶۲
گهم در خاک و گه در خون نشاندن
۶۳
به شیرینی صلا در شهر دادن
۶۴
به تلخی پاسخی چون زهر دادن
۶۵
مرا سهل است کین بار آزمودم
۶۶
مبارک باد بسیار آزمودم
۶۷
بسا رخنه که اصل محکمی‌هاست
۶۸
بسا انده که در وی خرمی‌هاست
۶۹
جفا کردن نه بس فرخنده فالیست
۷۰
مکن کامشب شبی آخر نه سالیست
۷۱
دلم خوش کن که غمخوار آمدستم
۷۲
ترا خواهم بدین کار آمدستم
۷۳
چو شمع از پای ننشینم بدین کار
۷۴
که چون من هست شیرین جوی بسیار
۷۵
همانا شمع از آن با آب دیده است
۷۶
که او نیز از لب شیرین بریده‌است
۷۷
گره بر دل چرا دارد نی قند
۷۸
مگر کو نیز شیرین راست در بند
۷۹
چرا نخل رطب بر دل خورد خار
۸۰
مگر کو هم به شیرین شد گرفتار
۸۱
همیدون شیر اگر شیرین نبودی
۸۲
به طفلی خلق را تسکین نبودی
۸۳
به شیرینی روند این یک دو مسکین
۸۴
تو شیرینی و ایشان نیز شیرین؟
ارتباط‌ها، وضعیت بازبینی و جزئیات پژوهش این شعر

دانش و پژوهش این شعر

نیازمند بازبینی
۰ ارتباط تأییدشده۰ پیش‌نویس۴ نیازمند تصمیم۴ موجودیت مرتبط

پیش‌نویس‌ها و پیشنهادها

هنوز واقعیت تأییدشده نیستند
پیشنهادیبه‌کارگیری نماد

شمع و پروانه

پیشنهاد واژگانی؛ سرنخ پژوهشهم‌خوانی واژه، اثبات معنا یا نقش ادبی نیست؛ متن را بررسی کنید.ارجاع در سطح شعر است؛ بیت دقیق ثبت نشده است.

به‌کارگیری نماد ← شمع و پروانه

Matched curated alias: شمع; editorial status: suggested

۱ شاهد متنی
بیت دقیق و نقل‌قول در این رکورد ثبت نشده؛ ارجاع فعلی فقط به شعر است.
۰ بیت · رابطهٔ منتقل‌شده
Vira
پیشنهادیبه‌کارگیری نماد

می و جام

پیشنهاد واژگانی؛ سرنخ پژوهشهم‌خوانی واژه، اثبات معنا یا نقش ادبی نیست؛ متن را بررسی کنید.ارجاع در سطح شعر است؛ بیت دقیق ثبت نشده است.

به‌کارگیری نماد ← می و جام

Matched curated alias: می; editorial status: suggested

۱ شاهد متنی
بیت دقیق و نقل‌قول در این رکورد ثبت نشده؛ ارجاع فعلی فقط به شعر است.
۰ بیت · رابطهٔ منتقل‌شده
Vira
پیشنهادیبازنمایی کهن‌الگو

معشوق آرمانی

پیشنهاد واژگانی؛ سرنخ پژوهشهم‌خوانی واژه، اثبات معنا یا نقش ادبی نیست؛ متن را بررسی کنید.ارجاع در سطح شعر است؛ بیت دقیق ثبت نشده است.

بازنمایی کهن‌الگو ← معشوق آرمانی

Matched curated alias: دلبر; editorial status: suggested

۱ شاهد متنی
بیت دقیق و نقل‌قول در این رکورد ثبت نشده؛ ارجاع فعلی فقط به شعر است.
۰ بیت · رابطهٔ منتقل‌شده
Vira
پیشنهادیشامل شخصیت

معشوق

پیشنهاد واژگانی؛ سرنخ پژوهشهم‌خوانی واژه، اثبات معنا یا نقش ادبی نیست؛ متن را بررسی کنید.ارجاع در سطح شعر است؛ بیت دقیق ثبت نشده است.

شامل شخصیت ← معشوق

Matched curated alias: دلبر; editorial status: suggested

۱ شاهد متنی
بیت دقیق و نقل‌قول در این رکورد ثبت نشده؛ ارجاع فعلی فقط به شعر است.
۰ بیت · رابطهٔ منتقل‌شده
Vira

از این شعر به پژوهش بروید

موضوع خود را وارد کنید؛ شاعر و اثرِ این شعر در محدوده باقی می‌مانند.